Galásiërs 4
Die evangelie maak vry van die wet.
MAAR 1ek sê: So lank as die erfgenaam 2’n kind is, verskil hy 3niks van ’n dienskneg nie, al is hy 4heer van alles;
maar hy staan 5onder voogde en bestuurders 6tot op die tyd tevore deur die vader bepaal.
So was 7ons ook, 8toe ons kinders was, in 9diensbaarheid 10onder die eerste beginsels van die wêreld.
aMaar toe 11die volheid van die tyd gekom het, het God 12sy Seun uitgestuur, 13gebore 14uit ’n vrou, bgebore 15onder die wet,
om 16die wat onder die wet was, 17los te koop, csodat ons 18die aanneming tot kinders kan ontvang.
dEn omdat 19julle 20kinders is, het God 21die Gees van sy Seun in julle harte uitgestuur, en 22Hy roep: 23Abba, Vader!
Daarom is 24jy 25nie meer 26dienskneg nie, maar 27kind; en as jy kind is, dan ook 28erfgenaam van God 29deur Christus.
Maar destyds, 30toe julle God nie geken het nie, het julle 31dié 32gedien e33wat van nature geen gode is nie;
maar nou dat julle 34God ken, 35of liewer deur God 36geken is, f37hoe keer julle 38weer terug 39tot die swakke en armoedige eerste beginsels wat julle 40weer 41van voor af aan 42wil dien?
g43Julle 44neem 45dae en 46maande en 47tye en 48jare waar.
Ek vrees vir julle dat ek miskien 49tevergeefs aan julle gearbei het.
Broeders, 50ek bid julle, word 51soos ek, want 52ek is ook soos julle. Julle het 53my geen onreg aangedoen nie;
maar 54julle weet dat ek 55ten gevolge van krankheid van die vlees 56die eerste keer die evangelie aan julle verkondig het;
en julle het 57my beproewing 58in my vlees nie 59verag of 60verfoei nie, maar julle het my ontvang h61as ’n engel van God, i62ja, as Christus Jesus.
63Wat was dan julle saligprysing? Want ek getuig van julle dat julle, 64as dit moontlik was, 65jul oë uitgegrawe en vir my sou gegee het.
Het ek dan 66julle vyand geword deur julle 67die waarheid te vertel?
k68Hulle ywer vir julle is 69nie goed nie, maar hulle wil 70ons 71buitesluit, sodat julle 72vir hulle kan ywer.
Dit is goed as daar 73altyd geywer word 74in ’n goeie saak en nie alleen 75wanneer ek by julle teenwoordig is nie,
l76my kinders, 77vir wie ek weer in barensnood is totdat 78Christus in julle 79’n gestalte verkry.
Sara en Hagar, voorbeelde van die twee verbonde.
EN ek sou wens om nou by julle 80teenwoordig te wees en my 81stem te verander, want ek is 82buite raad met julle.
83Julle wat onder die wet wil wees, 84sê vir my, 85luister julle nie na die wet nie?
86Want daar is geskrywe dat Abraham twee seuns gehad het, m87een uit 88die slavin nen 89een uit 90die vrye.
oMaar die een uit die slavin is gebore 91na die vlees, en die ander een uit die vrye 92deur die belofte.
Dit is 93sinnebeelde, want 94dié vroue 95staan 96vir twee verbonde: 97een, 98van die berg Sinai afkomstig, 99wat vir die slawerny kinders baar — 100dit is Hagar;
want 101Hagar 102staan vir die berg Sinai 103in Arabië en 104kom ooreen 105met die 106teenswoordige Jerusalem en is 107met haar kinders saam 108in slawerny.
pMaar 109Jerusalem daarbo 110is vry; en dit is die 111moeder 112van ons almal.
113Want daar is geskrywe: qVerbly jou, 114onvrugbare wat nie baar nie; breek uit en roep, jy wat geen barensnood het nie, want 115die kinders van die eensame is 116meer as van haar 117wat ’n man het.
rMaar 118ons, broeders, is 119soos Isak, 120kinders van die belofte;
maar soos 121destyds hy wat 122na die vlees gebore is, hom wat 123na die Gees was, s124vervolg het, 125so is dit nou ook.
Maar 126wat sê die Skrif? t127Werp die slavin en haar seun uit, want nooit mag die seun van die slavin saam met die seun van die vrye erwe nie.
Daarom, broeders, 128ons is nie kinders 129van die slavin nie, maar 130van die vrye.
| 1 Dit is, dit wat ek gesê het in Gal. 3:24, 25, naamlik dat die wet ons tugmeester is, verklaar ek nou met ’n ander beeld, ook geneem van menslike sake. Sien dergelike in 1 Kor. 5:6. 2 Kor. 9:6.
2 Dit is, nog onmondig en minderjarig is. 3 Naamlik wat die teenwoordige gebruik van die erfgoed betref, wat hy net so min mag aanraak en gebruik as ’n dienskneg, omdat hy hierin nog nie selfstandig is nie, maar onder ander staan. 4 Al behoort al die goedere van die erfdeel hom toe. |
| 5 Dit is, onder die mag en die toesig van diegene wat vir die bestuur en versorging van sy goedere aangestel is. Sien oor hierdie woorde Matt. 20:8. Luk. 12:42; 16:1. 1 Kor. 4:1.
6 Die tyd van minderjarigheid is regtens bepaal; vaders kan dit ook deur hulle testament verkort of verleng, volgens hulle goeddunke. |
| 7 Naamlik Jode wat nou lede van die gemeente van Christus is.
8 Naamlik ten tyde van die Ou Testament, voor die koms van Christus. 9 Dit is, onderworpe en skuldig om te onderhou. 10 Gr. elemente; dit is, onder die seremonies, wat in uiterlike en aardse dinge bestaan, en as ’t ware die eerste aanleiding en die begin was van die saligmakende kennis. Sien Kol. 2:8. |
| a Gén. 49:10. Dan. 9:24.
b Matt. 5:17. |
11 Dit is, die volwasse ouderdom van die gemeente, om uit hierdie voogdy gestel te word. Of: toe die tyd vervul was, wat God bestem het om sy Seun in die wêreld te stuur.
12 Naamlik Jesus Christus, wat van ewigheid af God se Seun was, voordat Hy Mens geword het, Ps. 2:7. Spr. 8:24. Miga 5:1. Hand. 13:33. 13 Gr. geword. 14 Dit is, uit die vlees en bloed van die maagd Maria, Luk. 1:31; 2:7. 15 Dit is, Christus het Hom nie net aan die seremoniële wet onderwerp nie, maar ook aan die sedewet, wat Hy volmaak vir ons onderhou het, die vloek daarvan op Hom geneem, en ons daarvan verlos het, 2 Kor. 5:21. |
| c Joh. 1:12. Gal. 3:26. | 16 Dit is, wat onder die juk was van die seremoniële wet, en ook onder die vloek en die skerp gehoorsaamheid van die sedewet, waarvan hy in hierdie hoofstuk ook spreek. Sien vers 21.
17 Gr. uit te koop, naamlik deur vir hulle ’n volkome losprys vir hul sondes te betaal. Sien Gal. 3:13. 18 Gr. as seuns ontvang. Daarom moes die Seun van God gestuur word om ons te verlos, sodat Hy die reg van seunskap, wat Hy van nature gehad het, vir alle gelowiges, nie net seuns nie, maar ook dogters, 2 Kor. 6:18, sou verkry en uit genade meedeel. |
| d Rom. 8:15. | 19 Naamlik gelowige Galásiërs, wat tevore heidene was.
20 Naamlik van God, deur die Seun van God geword, en om sy ontwil deur God tot kinders aangeneem, wat tevore kinders van die toorn en vyande van God was, sien Rom. 5:10. Ef. 2:12, en nou die reg en die vryheid van God se kinders geniet, wat gestel is buite die voogdy van die wet, en bevry is van die vloek daarvan. 21 Dit is, die Heilige Gees, wat julle as ’n onderpand in jul harte verseker van hierdie genadige aanneming tot kinders, en van die erfenis wat die kinders toekom, 2 Kor. 1:22; 5:5. Ef. 1:13. 22 Dit is, ons roep deur Hom, Rom. 8:15. Dit is, Hy werk deur ons, dat ons vrymoediglik en met sekerheid tot God roep. Sien dergelike spreekwyse in Rom. 8:26. 23 Sien die verklaring hiervan in Rom. 8:15 se kanttekening. |
| 24 Naamlik wat nou in Christus glo.
25 Naamlik soos tevore. 26 Naamlik wat onder die voogdy en diensbaarheid van die wet staan. 27 Naamlik kind van God, wat nou tot volwasse leeftyd gekom het en sodoende van die genoemde voogdy onthef is. 28 Sien oor hierdie besluit Rom. 8:17. 29 Naamlik wat hierdie erfenis vir ons verdien en verkry het, en wie se mede-erfgename ons sal wees, Rom. 8:17. |
| e 1 Kor. 8:4. | 30 Dit is, toe julle nog in die heidendom was, en geen kennis van die ware God gehad het nie.
31 Dit is, die afgode. 32 Naamlik as slawe en diensknegte van die afgode. 33 Dit is, waarlik en wesenlik, maar slegs volgens goeddunke deur die verdigsels van mense, Jer. 10:11. |
| f Kol. 2:20. | 34 Dit is, die ware God, wat van nature en in sy wese God is.
35 Die apostel voeg dit daarby om aan te toon dat hulle hierdie kennis nie uit hulleself, deur die helderheid van hul verstand, besit nie, maar deur die genade van God, waardeur Hy aan hulle geopenbaar is en hulle tot hierdie kennis gebring het. 36 Naamlik deur die wat aan Hom behoort. Sien Matt. 7:23. 2 Tim. 2:19. Dit is, vir wie God alleen uit barmhartigheid verwerdig het om met sy kennis te verlig. Sien ook 1 Kor. 8:3; 13:12. 37 Dit is, moet julle nie terugkeer nie. 38 Naamlik van die een diensbaarheid tot die ander; van die diensbaarheid van die afgode tot die diensbaarheid van die seremonies. 39 Dit is, tot die seremonies en leer van die wet, wat geen mag het om julle daardeur te regverdig nie. Sien Hebr. 7:18, 19. 40 Naamlik soos julle tevore die afgode gedien het. 41 Of: van bo af. 42 Dit is, julle weer tot diensbaarheid daartoe begewe, omdat julle naamlik die leer van die valse apostels wil volg. |
| g Rom. 14:5. Kol. 2:16. | 43 Hier beskryf die apostel enkele soorte van die genoemde elemente of eerste beginsels, aangaande die onderhouding van die Joodse feesdae. Sien Rom. 14:5.
44 Naamlik volgens die manier van die Jode, om daarmee aan God diens te bewys, en daardeur geregverdig te word. 45 Dit is, die sabbatte, een maal elke week, Ex. 20:8. Kol. 2:16. Naamlik vir soveel dit seremonieel en aan die Jode eie was. 46 Dit is, die feeste van die nuwe maande, Núm. 28:11. 47 Dit is, die groot jaarlikse feeste van pasga, pinkster en hutte, Ex. 23:15, 16, ens. 48 Dit is, die sewende en ook die vyftigste jaar, Ex. 23:10. Lev. 25:4, 6, 10, ens. |
| 49 Dit is, sonder vrug; dat al my arbeid en moeite wat ek aangewend het om julle tot Christus te bekeer, vrugteloos sou wees, en nie die einddoel, naamlik julle saligheid, sou bereik, indien julle deur die wet geregverdig wil word nie. |
| 50 Dit is, as ek julle nie met bestraffing kan beweeg nie, word dan beweeg deur my vriendelike vermaning dat julle by die waarheid van die evangelie sal bly.
51 Naamlik wat vroeër ook baie vir die wet geywer het, maar daarna, toe ek Christus reg leer ken het, al daardie uiterlike seremonies verwerp en skade geag het, Filip. 3:7, 8. 52 Naamlik soos ek vroeër was, toe ek immers so baie vir die Jodedom geywer het, soos julle ook sou mag doen, Gal. 1:14. Ander verstaan dit as die positiewe gesindheid wat Paulus vir hulle gekoester het; en dat hy hulle hier vermaan dat hulle hom dieselfde gesindheid sal koester. 53 Dit is, wat my persoon aangaan, het julle vir my geen rede gegee dat ek julle so skerp uit toorn of weerwraak sou bestraf nie. En daarmee wil hy stilswyend aanwys dat hulle Christus hierin onreg aangedoen het. |
| 54 Naamlik, dit is só ver van die waarheid af dat julle my onreg aangedoen het, dat, soos julle weet, julle aan my, toe ek die evangelie by julle verkondig het, die meeste eer en liefde getoon het wat ’n mens kan doen.
55 Dit is, in ’n nederige en slegte staat, sonder uiterlike praal. Of: met baie verdrukkinge, smaadhede, moeite, haat en gevare, wat my uiterlik oorgekom het. Sien 1 Kor. 2:3. 2 Kor. 11:30; 12:9. 56 Dit is, toe die evangelie die eerste keer deur my aan julle, terwyl julle nog heidene was, verkondig was. Sien Hand. 16:6; 18:23. |
| h Mal. 2:7.
i Matt. 10:40. Joh. 13:20. |
57 Of: my versoeking, dit is, my verdrukkinge – wat hy tevore swakheid genoem het – waardeur God my geloof en getrouheid wou beproef.
58 Dit is, wat my uiterlik aangedoen is. 59 Gr. as niks geag nie. 60 Gr. uitgespoeg, dit is, julle het julle nie daaroor geërger nie, of: julle is nie daardeur afgewend om die evangelie nie aan te neem, my leer te verag of te verwerp nie. 61 Dit is, asof ek een van die heilige engele en diensbare geeste was. Of: as ’n gesant van God; want dit is ook wat die woord engel beteken. 62 Dit is, nie as ’n dienaar van Christus nie, maar asof ek die Here self was. Die apostel wil hiermee aanwys dat dit groot skande vir die Galásiërs sou wees, indien hulle hom, aan wie hulle tevore sulke eer en liefde betoon het, so ligvaardig sou verlaat, en die valse apostels volg; in plaas daarvan dat hulle in die vorige behoort te volhard. |
| 63 Dit is, hoe salig het julle jul toe geag! Sien oor hierdie woord Rom. 4:9.
64 Naamlik dat ’n mens iemand met die uitgrawe en gee van sy oë ’n diens sou kan bewys. 65 Dit is, julle sou alles wat vir julle die allerkosbaarste en aangenaamste is, vir my gegee het. Sien Matt. 5:29. |
| 66 Naamlik soos ek deur die valse apostels gelaster word. Of: soos mense sou meen dat ek hierdie skerp bestraffing uit haat of vyandskap sou gegee het.
67 Naamlik tot julle beswil en saligheid; want dit is nie ’n werk van vyande nie, maar van vriende. Sien Spr. 27:6. |
| k Rom. 10:2. 2 Kor. 11:12. | 68 Dit is, die valse leraars, wat probeer om julle te verlei, maak wel asof hulle groot ywer gehad het om julle tot die saligheid te bring, of groot geneentheid vir julle gekoester het.
69 Dit is, met geen ware nie, maar met ’n geveinsde ywer of geneentheid. 70 Naamlik die ware apostels en leraars. 71 Naamlik dat julle ons nie meer sou hoor, volg of aanhang nie. Ander lees: julle insluit, dit is, julle as ’t ware in ’n gevangenis toesluit, en aan hulle onderwerp. 72 Dit is, hulle met ’n ywer en groot geneentheid volg en aanhang. |
| 73 Dit is, met ’n ywer wat altyd standvastig bly en nie ophou nie.
74 Dit is, oor ’n goeie saak; want daar is tweërlei ywer, ’n goeie, wat hier beskryf word, en ’n verkeerde, wat gebeur oor ’n slegte saak wat ’n mens as goed beskou, en wat daarom met onkunde gemeng is. Sien Rom. 10:2. 75 Naamlik toe julle met so ’n ywer en geneentheid jeens my en my leer aangevuur was; daarin moes julle gebly het, hoewel ek nie nou by julle is nie. |
| l 1 Kor. 4:15. Fil. vers 10. Jak. 1:18. | 76 Naamlik wat ek deur die evangelie gebaar het, 1 Kor. 4:15.
77 Dit is, wat julle eers met baie moeite en arbeid uit die heidendom tot Christus bekeer het, en vir wie ek nou weer groot arbeid en moeite sal moet aanwend, om julle opnuut van hierdie dwalings van julle terug te bring. 78 Dit is, die saligmakende kennis van Christus. 79 Dit is, soos ’n moeder haar kind so lank dra, totdat dit ’n volmaakte gestalte gekry het, en dit dan baar, net so sal ek nie ophou om te arbei nie, totdat julle in die regte kennis van Christus bevestig sal wees. |
| 80 Naamlik om my liefde vir julle des te beter te betoon, en julle breedvoeriger oor alles te kan onderrig, as wat deur skryf kan gebeur.
81 Dit is, my woorde en redes te voeg na die geleentheid van elkeen, of om julle oor die sake nou vriendeliker, dan skerper aan te spreek. 82 Dit is, ek weet nie hoe ek dit met julle het nie, of ek goed of sleg van julle moet verwag; of waarop hierdie afwyking van julle sal uitloop, of hoe ek julle weer daarvan op die beste manier terug sal bring. |
| 83 Dit is, wat deur die werke van die wet en die onderhouding van die seremonies probeer om geregverdig te word.
84 Dit is, antwoord my ’n slag op dit wat ek vir julle uit die wet self sal voorhou. 85 Dit is, wil julle jul nie aan die wet onderwerp nie, deur aan te neem wat in die wet en boeke van Moses geskryf staan? Naamlik dat die wet self diegene van die erfenis uitsluit wat slawe van die wet is, soos in die volgende verse bewys word. Die woord wet word hier in tweërlei betekenisse gebruik, soos in Rom. 3:21. |
| m Gén. 16:15.
n Gén. 21:2. Hand. 7:8. Hebr. 11:11. |
86 Naamlik in die wet van Moses, Génesis 11-22.
87 Naamlik Ismael. 88 Naamlik Hagar. 89 Naamlik Isak. 90 Naamlik Sara. |
| o Joh. 8:39. Rom. 9:7. | 91 Dit is, na die krag, werking en gang van die natuur. Want Hagar was nog jonk toe sy haar seun ontvang het, en Abraham nog daartoe in staat om kinders te verwek.
92 Naamlik gebore is deur die bonatuurlike werking van God, deur God aan Abraham beloof, Gén. 18:10. Want Sara was onvrugbaar en negentig jaar oud, en Abraham honderd, albei na die natuur onbekwaam om kinders voort te bring, Gén. 17:17. Rom. 4:19. |
| 93 Gr. allegoroumena, dit is, wat wel ’n ware gebeurtenis of geskiedenis is, maar benewens dit ook iets anders beteken, as synde voorbeelde of afbeeldings van geestelike sake; soos ook die koperslang, Joh. 3:14, die huwelik van Adam en Eva, Ef. 5:32, die deurgang van die Israeliete deur die Rooi See, 1 Kor. 10:1, 2, en die sondvloed, 1 Petr. 3:20.
94 Naamlik, Sara en Hagar. 95 Dit is, dui op, beteken, beeld af. ’n Sakramentele spreekwyse. Sien Gén. 41:26, 27. Matt. 26:26. 96 Naamlik die ou verbond van die wet, waarin beloof word dat diegene wat die wet volkome onderhou, die saligheid daardeur sal verkry; en die nuwe verbond van die evangelie, waarin die ewige lewe beloof word aan die sondaars wat in Christus glo. Sien Jer. 31:31, ens. Hebr. 8:8-10. 97 Naamlik die verbond van die wet. 98 Dit is, wat sy oorsprong van daar het, waar dit deur God aan die volk voorgehou is deur middel van Moses, en deur die volk aangeneem is. 99 Dit is, deur kinders voort te bring wat onder die slawerny is. Want die wet eis van die mense ’n volkome gehoorsaamheid, of by gebrek daaraan verkondig dit aan hulle die vloek. 100 Dit is, wat deur die slavin Hagar afgebeeld is, wat, terwyl sy self ’n slavin was, uit die huis verdryf is, en wie se kinders nie saam met die seuns van die vrye erwe nie, Gén. 21:10. Want diegene wat uit ’n slavin gebore word, is ook slawe en geen erfgename nie. |
| 101 Dit is, hierdie verbond, wat deur Hagar afgebeeld is. Of: hierdie woord Hagar.
102 Dit is, word ook Sinai genoem. Want die berg wat ons Sinai noem, word, soos sommige meen, deur die Arabiere Hagar genoem, en na aanleiding daarvan word die Arabiere ook Hagareners genoem, 1 Kron. 5:10, 19. Ps. 83:7. Of: is ’n afbeelding van Sinai, en van die verbond van die wet, wat op die berg Sinai gegee is. 103 Dit is, geleë in die woestyn van Arabië, waarheen Hagar saam met haar seun Ismael gevlug het toe sy uit die huis van Abraham verdryf was, en het daar vir Ismael ’n Egiptiese vrou geneem, Gén. 21:14, 20, 21. 104 Naamlik dieselfde verbond, dit is, het dieselfde gelykenis en eenheid. 105 Dit is, met die Joodse sinagoge of godsdiens, wat binne Jerusalem die oorhand en sy setel het. 106 Naamlik die Jerusalem ná die koms van Christus, deur wie al die seremonies vervul en afgeskaf is; en wat ewenwel daaraan vashou dat die onderhouding van die seremonies steeds noodsaaklik is vir die saligheid. 107 Dit is, met almal wat hierdie godsdiens aanhang, en deur die verbond van die wet hulle saligheid soek. Daarom word dit tereg met Hagar en haar seun vergelyk; en sal ook soos Hagar met haar seun van die erfenis uitgesluit word. 108 Of: want dit is met haar kinders saam in slawerny, dit is, dit dra nog die juk van die seremonies, en soek daardeur die saligheid. |
| p Openb. 21:2. | 109 Dit is, die ware Christelike kerk en godsdiens, wat haar saligheid soek, nie deur die eerste verbond van die wet, naamlik deur die werke van die wet nie, maar deur die tweede verbond van die evangelie, naamlik deur die verdienste van Christus met ’n ware geloof aan te neem; dit het sy oorsprong van die hemel, deur die kragtige roeping van die Heilige Gees. Sien Hebr. 12:22. Openb. 3:12; 21:10.
110 Naamlik van die diensbaarheid en vloek van die wet; en word tereg met Sara en Isak, wat vrye persone was, vergelyk; daarom sal dit ook die erfenis van die hemel beërf. 111 Soos Sara die moeder van Isak was, wat die erfgenaam van sy vader was, omdat hy uit ’n vrye moeder gebore was. 112 Naamlik gelowiges, sowel Jode as heidene, wat hulle saligheid in Christus alleen soek. |
| q Jes. 54:1. | 113 Naamlik in Jes. 54:1. Die apostel bevestig hierdie afgebeelde onderskeid tussen die twee verbonde, volke en gemeentes, van die wet en van die evangelie, met die getuienis en voorsegging van die profeet Jesaja, sodat dit nie sou voorkom of hy hierdie toepassing buite die Skrif om gedoen het nie.
114 Dit is, gemeente van diegene wat hul saligheid slegs in Christus soek, wat ten tyde van Christus min in geval was, sodat dit voorgekom het of sy geen kinders gehad het nie; wat ook daarin uitgebeeld word, soos die profeet sê, dat sy geen barensnood het nie en eensaam is. 115 Dit is, lidmate van die eensame. 116 Waardeur vooruit aangekondig word die groot menigte van diegene wat hulle uit die Jodedom, en vernaamlik uit die heidendom, na hierdie gemeente sal begeef, wat ná Christus se hemelvaart gebeur het. 117 Dit is, die Joodse kerk of sinagoge, wat daarop geroem het dat slegs hulle God se gemeente en eiendom is, en baie aanhangers gehad het. |
| r Rom. 9:7, 8. | 118 Naamlik wat ons saligheid nie deur die wet nie, maar deur die geloof in Christus soek.
119 Gr. volgens Isak, dit is, volgens die voorbeeld van Isak, naamlik soos Isak uit krag van die belofte, bo die krag van die natuur, terwyl hy uit ’n vrye moeder gebore is, erfgenaam was van sy vader se goed, so sal ook almal wat deur die ware geloof die beloftes van die evangelie aanneem, as vrye kinders van God, die hemelse erfenis deelagtig word. 120 Dit is, aan wie die erfenis van die ewige lewe toegesê is, en dit deelagtig sal word. |
| s Gén. 21:9. | 121 Naamlik ten tyde van Abraham.
122 Naamlik Ismael. Sien vers 23. 123 Dit is, Isak, wat gebore was uit krag van die belofte van God, wat deur sy ouers aangeneem is met ’n ware geloof, wat die Gees van God in hulle gewerk het. 124 Naamlik met bittere bespotting. Sien Gén. 21:9. 125 Naamlik so word die gelowiges, wat hul saligheid alleen in Christus soek, soos Isak, steeds vervolg deur die Joodse sinagoge, wat deur die wet salig wil word, waarvan Ismael ’n voorbeeld was. Daarmee vermaan hy die gelowiges tot lydsaamheid en standvastigheid. |
| t Gén. 21:10. | 126 Dit is, let tog goed op wat die Heilige Skrif in hierdie geskiedenis nog verder sê.
127 Deur hierdie uitwerping van Hagar en Ismael uit die huis van Abraham is ook afgebeeld dat almal wat probeer om deur die verbond van die wet salig te word, net so uit die huis van God uitgewerp sal word, en die erfenis van die ewige lewe nie sal verkry nie. Maar dat die wat uit die geloof in Christus is, daarin sal bly en alleen salig word. |
| 128 Naamlik wat die saligheid alleen in Christus soek en nie in die wet nie.
129 Naamlik van Hagar, dit is, van die verbond van die wet, waarvan Hagar ’n voorbeeld was, wat nie sal erf nie, maar uitgewerp sal word. 130 Naamlik van Sara, dit is, van die genadeverbond van die evangelie, waarvan Sara ’n voorbeeld was, wat die erfenis sal verkry. |
Die evangelie maak vry van die wet.
MAAR 1ek sê: So lank as die erfgenaam 2’n kind is, verskil hy 3niks van ’n dienskneg nie, al is hy 4heer van alles;
| 1 Dit is, dit wat ek gesê het in Gal. 3:24, 25, naamlik dat die wet ons tugmeester is, verklaar ek nou met ’n ander beeld, ook geneem van menslike sake. Sien dergelike in 1 Kor. 5:6. 2 Kor. 9:6.
2 Dit is, nog onmondig en minderjarig is. 3 Naamlik wat die teenwoordige gebruik van die erfgoed betref, wat hy net so min mag aanraak en gebruik as ’n dienskneg, omdat hy hierin nog nie selfstandig is nie, maar onder ander staan. 4 Al behoort al die goedere van die erfdeel hom toe. |
maar hy staan 5onder voogde en bestuurders 6tot op die tyd tevore deur die vader bepaal.
| 5 Dit is, onder die mag en die toesig van diegene wat vir die bestuur en versorging van sy goedere aangestel is. Sien oor hierdie woorde Matt. 20:8. Luk. 12:42; 16:1. 1 Kor. 4:1.
6 Die tyd van minderjarigheid is regtens bepaal; vaders kan dit ook deur hulle testament verkort of verleng, volgens hulle goeddunke. |
So was 7ons ook, 8toe ons kinders was, in 9diensbaarheid 10onder die eerste beginsels van die wêreld.
| 7 Naamlik Jode wat nou lede van die gemeente van Christus is.
8 Naamlik ten tyde van die Ou Testament, voor die koms van Christus. 9 Dit is, onderworpe en skuldig om te onderhou. 10 Gr. elemente; dit is, onder die seremonies, wat in uiterlike en aardse dinge bestaan, en as ’t ware die eerste aanleiding en die begin was van die saligmakende kennis. Sien Kol. 2:8. |
aMaar toe 11die volheid van die tyd gekom het, het God 12sy Seun uitgestuur, 13gebore 14uit ’n vrou, bgebore 15onder die wet,
| a Gén. 49:10. Dan. 9:24.
b Matt. 5:17. |
11 Dit is, die volwasse ouderdom van die gemeente, om uit hierdie voogdy gestel te word. Of: toe die tyd vervul was, wat God bestem het om sy Seun in die wêreld te stuur.
12 Naamlik Jesus Christus, wat van ewigheid af God se Seun was, voordat Hy Mens geword het, Ps. 2:7. Spr. 8:24. Miga 5:1. Hand. 13:33. 13 Gr. geword. 14 Dit is, uit die vlees en bloed van die maagd Maria, Luk. 1:31; 2:7. 15 Dit is, Christus het Hom nie net aan die seremoniële wet onderwerp nie, maar ook aan die sedewet, wat Hy volmaak vir ons onderhou het, die vloek daarvan op Hom geneem, en ons daarvan verlos het, 2 Kor. 5:21. |
om 16die wat onder die wet was, 17los te koop, csodat ons 18die aanneming tot kinders kan ontvang.
| c Joh. 1:12. Gal. 3:26. | 16 Dit is, wat onder die juk was van die seremoniële wet, en ook onder die vloek en die skerp gehoorsaamheid van die sedewet, waarvan hy in hierdie hoofstuk ook spreek. Sien vers 21.
17 Gr. uit te koop, naamlik deur vir hulle ’n volkome losprys vir hul sondes te betaal. Sien Gal. 3:13. 18 Gr. as seuns ontvang. Daarom moes die Seun van God gestuur word om ons te verlos, sodat Hy die reg van seunskap, wat Hy van nature gehad het, vir alle gelowiges, nie net seuns nie, maar ook dogters, 2 Kor. 6:18, sou verkry en uit genade meedeel. |
dEn omdat 19julle 20kinders is, het God 21die Gees van sy Seun in julle harte uitgestuur, en 22Hy roep: 23Abba, Vader!
| d Rom. 8:15. | 19 Naamlik gelowige Galásiërs, wat tevore heidene was.
20 Naamlik van God, deur die Seun van God geword, en om sy ontwil deur God tot kinders aangeneem, wat tevore kinders van die toorn en vyande van God was, sien Rom. 5:10. Ef. 2:12, en nou die reg en die vryheid van God se kinders geniet, wat gestel is buite die voogdy van die wet, en bevry is van die vloek daarvan. 21 Dit is, die Heilige Gees, wat julle as ’n onderpand in jul harte verseker van hierdie genadige aanneming tot kinders, en van die erfenis wat die kinders toekom, 2 Kor. 1:22; 5:5. Ef. 1:13. 22 Dit is, ons roep deur Hom, Rom. 8:15. Dit is, Hy werk deur ons, dat ons vrymoediglik en met sekerheid tot God roep. Sien dergelike spreekwyse in Rom. 8:26. 23 Sien die verklaring hiervan in Rom. 8:15 se kanttekening. |
Daarom is 24jy 25nie meer 26dienskneg nie, maar 27kind; en as jy kind is, dan ook 28erfgenaam van God 29deur Christus.
| 24 Naamlik wat nou in Christus glo.
25 Naamlik soos tevore. 26 Naamlik wat onder die voogdy en diensbaarheid van die wet staan. 27 Naamlik kind van God, wat nou tot volwasse leeftyd gekom het en sodoende van die genoemde voogdy onthef is. 28 Sien oor hierdie besluit Rom. 8:17. 29 Naamlik wat hierdie erfenis vir ons verdien en verkry het, en wie se mede-erfgename ons sal wees, Rom. 8:17. |
Maar destyds, 30toe julle God nie geken het nie, het julle 31dié 32gedien e33wat van nature geen gode is nie;
| e 1 Kor. 8:4. | 30 Dit is, toe julle nog in die heidendom was, en geen kennis van die ware God gehad het nie.
31 Dit is, die afgode. 32 Naamlik as slawe en diensknegte van die afgode. 33 Dit is, waarlik en wesenlik, maar slegs volgens goeddunke deur die verdigsels van mense, Jer. 10:11. |
maar nou dat julle 34God ken, 35of liewer deur God 36geken is, f37hoe keer julle 38weer terug 39tot die swakke en armoedige eerste beginsels wat julle 40weer 41van voor af aan 42wil dien?
| f Kol. 2:20. | 34 Dit is, die ware God, wat van nature en in sy wese God is.
35 Die apostel voeg dit daarby om aan te toon dat hulle hierdie kennis nie uit hulleself, deur die helderheid van hul verstand, besit nie, maar deur die genade van God, waardeur Hy aan hulle geopenbaar is en hulle tot hierdie kennis gebring het. 36 Naamlik deur die wat aan Hom behoort. Sien Matt. 7:23. 2 Tim. 2:19. Dit is, vir wie God alleen uit barmhartigheid verwerdig het om met sy kennis te verlig. Sien ook 1 Kor. 8:3; 13:12. 37 Dit is, moet julle nie terugkeer nie. 38 Naamlik van die een diensbaarheid tot die ander; van die diensbaarheid van die afgode tot die diensbaarheid van die seremonies. 39 Dit is, tot die seremonies en leer van die wet, wat geen mag het om julle daardeur te regverdig nie. Sien Hebr. 7:18, 19. 40 Naamlik soos julle tevore die afgode gedien het. 41 Of: van bo af. 42 Dit is, julle weer tot diensbaarheid daartoe begewe, omdat julle naamlik die leer van die valse apostels wil volg. |
g43Julle 44neem 45dae en 46maande en 47tye en 48jare waar.
| g Rom. 14:5. Kol. 2:16. | 43 Hier beskryf die apostel enkele soorte van die genoemde elemente of eerste beginsels, aangaande die onderhouding van die Joodse feesdae. Sien Rom. 14:5.
44 Naamlik volgens die manier van die Jode, om daarmee aan God diens te bewys, en daardeur geregverdig te word. 45 Dit is, die sabbatte, een maal elke week, Ex. 20:8. Kol. 2:16. Naamlik vir soveel dit seremonieel en aan die Jode eie was. 46 Dit is, die feeste van die nuwe maande, Núm. 28:11. 47 Dit is, die groot jaarlikse feeste van pasga, pinkster en hutte, Ex. 23:15, 16, ens. 48 Dit is, die sewende en ook die vyftigste jaar, Ex. 23:10. Lev. 25:4, 6, 10, ens. |
Ek vrees vir julle dat ek miskien 49tevergeefs aan julle gearbei het.
| 49 Dit is, sonder vrug; dat al my arbeid en moeite wat ek aangewend het om julle tot Christus te bekeer, vrugteloos sou wees, en nie die einddoel, naamlik julle saligheid, sou bereik, indien julle deur die wet geregverdig wil word nie. |
Broeders, 50ek bid julle, word 51soos ek, want 52ek is ook soos julle. Julle het 53my geen onreg aangedoen nie;
| 50 Dit is, as ek julle nie met bestraffing kan beweeg nie, word dan beweeg deur my vriendelike vermaning dat julle by die waarheid van die evangelie sal bly.
51 Naamlik wat vroeër ook baie vir die wet geywer het, maar daarna, toe ek Christus reg leer ken het, al daardie uiterlike seremonies verwerp en skade geag het, Filip. 3:7, 8. 52 Naamlik soos ek vroeër was, toe ek immers so baie vir die Jodedom geywer het, soos julle ook sou mag doen, Gal. 1:14. Ander verstaan dit as die positiewe gesindheid wat Paulus vir hulle gekoester het; en dat hy hulle hier vermaan dat hulle hom dieselfde gesindheid sal koester. 53 Dit is, wat my persoon aangaan, het julle vir my geen rede gegee dat ek julle so skerp uit toorn of weerwraak sou bestraf nie. En daarmee wil hy stilswyend aanwys dat hulle Christus hierin onreg aangedoen het. |
maar 54julle weet dat ek 55ten gevolge van krankheid van die vlees 56die eerste keer die evangelie aan julle verkondig het;
| 54 Naamlik, dit is só ver van die waarheid af dat julle my onreg aangedoen het, dat, soos julle weet, julle aan my, toe ek die evangelie by julle verkondig het, die meeste eer en liefde getoon het wat ’n mens kan doen.
55 Dit is, in ’n nederige en slegte staat, sonder uiterlike praal. Of: met baie verdrukkinge, smaadhede, moeite, haat en gevare, wat my uiterlik oorgekom het. Sien 1 Kor. 2:3. 2 Kor. 11:30; 12:9. 56 Dit is, toe die evangelie die eerste keer deur my aan julle, terwyl julle nog heidene was, verkondig was. Sien Hand. 16:6; 18:23. |
en julle het 57my beproewing 58in my vlees nie 59verag of 60verfoei nie, maar julle het my ontvang h61as ’n engel van God, i62ja, as Christus Jesus.
| h Mal. 2:7.
i Matt. 10:40. Joh. 13:20. |
57 Of: my versoeking, dit is, my verdrukkinge – wat hy tevore swakheid genoem het – waardeur God my geloof en getrouheid wou beproef.
58 Dit is, wat my uiterlik aangedoen is. 59 Gr. as niks geag nie. 60 Gr. uitgespoeg, dit is, julle het julle nie daaroor geërger nie, of: julle is nie daardeur afgewend om die evangelie nie aan te neem, my leer te verag of te verwerp nie. 61 Dit is, asof ek een van die heilige engele en diensbare geeste was. Of: as ’n gesant van God; want dit is ook wat die woord engel beteken. 62 Dit is, nie as ’n dienaar van Christus nie, maar asof ek die Here self was. Die apostel wil hiermee aanwys dat dit groot skande vir die Galásiërs sou wees, indien hulle hom, aan wie hulle tevore sulke eer en liefde betoon het, so ligvaardig sou verlaat, en die valse apostels volg; in plaas daarvan dat hulle in die vorige behoort te volhard. |
63Wat was dan julle saligprysing? Want ek getuig van julle dat julle, 64as dit moontlik was, 65jul oë uitgegrawe en vir my sou gegee het.
| 63 Dit is, hoe salig het julle jul toe geag! Sien oor hierdie woord Rom. 4:9.
64 Naamlik dat ’n mens iemand met die uitgrawe en gee van sy oë ’n diens sou kan bewys. 65 Dit is, julle sou alles wat vir julle die allerkosbaarste en aangenaamste is, vir my gegee het. Sien Matt. 5:29. |
Het ek dan 66julle vyand geword deur julle 67die waarheid te vertel?
| 66 Naamlik soos ek deur die valse apostels gelaster word. Of: soos mense sou meen dat ek hierdie skerp bestraffing uit haat of vyandskap sou gegee het.
67 Naamlik tot julle beswil en saligheid; want dit is nie ’n werk van vyande nie, maar van vriende. Sien Spr. 27:6. |
k68Hulle ywer vir julle is 69nie goed nie, maar hulle wil 70ons 71buitesluit, sodat julle 72vir hulle kan ywer.
| k Rom. 10:2. 2 Kor. 11:12. | 68 Dit is, die valse leraars, wat probeer om julle te verlei, maak wel asof hulle groot ywer gehad het om julle tot die saligheid te bring, of groot geneentheid vir julle gekoester het.
69 Dit is, met geen ware nie, maar met ’n geveinsde ywer of geneentheid. 70 Naamlik die ware apostels en leraars. 71 Naamlik dat julle ons nie meer sou hoor, volg of aanhang nie. Ander lees: julle insluit, dit is, julle as ’t ware in ’n gevangenis toesluit, en aan hulle onderwerp. 72 Dit is, hulle met ’n ywer en groot geneentheid volg en aanhang. |
Dit is goed as daar 73altyd geywer word 74in ’n goeie saak en nie alleen 75wanneer ek by julle teenwoordig is nie,
| 73 Dit is, met ’n ywer wat altyd standvastig bly en nie ophou nie.
74 Dit is, oor ’n goeie saak; want daar is tweërlei ywer, ’n goeie, wat hier beskryf word, en ’n verkeerde, wat gebeur oor ’n slegte saak wat ’n mens as goed beskou, en wat daarom met onkunde gemeng is. Sien Rom. 10:2. 75 Naamlik toe julle met so ’n ywer en geneentheid jeens my en my leer aangevuur was; daarin moes julle gebly het, hoewel ek nie nou by julle is nie. |
l76my kinders, 77vir wie ek weer in barensnood is totdat 78Christus in julle 79’n gestalte verkry.
| l 1 Kor. 4:15. Fil. vers 10. Jak. 1:18. | 76 Naamlik wat ek deur die evangelie gebaar het, 1 Kor. 4:15.
77 Dit is, wat julle eers met baie moeite en arbeid uit die heidendom tot Christus bekeer het, en vir wie ek nou weer groot arbeid en moeite sal moet aanwend, om julle opnuut van hierdie dwalings van julle terug te bring. 78 Dit is, die saligmakende kennis van Christus. 79 Dit is, soos ’n moeder haar kind so lank dra, totdat dit ’n volmaakte gestalte gekry het, en dit dan baar, net so sal ek nie ophou om te arbei nie, totdat julle in die regte kennis van Christus bevestig sal wees. |
Sara en Hagar, voorbeelde van die twee verbonde.
EN ek sou wens om nou by julle 80teenwoordig te wees en my 81stem te verander, want ek is 82buite raad met julle.
| 80 Naamlik om my liefde vir julle des te beter te betoon, en julle breedvoeriger oor alles te kan onderrig, as wat deur skryf kan gebeur.
81 Dit is, my woorde en redes te voeg na die geleentheid van elkeen, of om julle oor die sake nou vriendeliker, dan skerper aan te spreek. 82 Dit is, ek weet nie hoe ek dit met julle het nie, of ek goed of sleg van julle moet verwag; of waarop hierdie afwyking van julle sal uitloop, of hoe ek julle weer daarvan op die beste manier terug sal bring. |
83Julle wat onder die wet wil wees, 84sê vir my, 85luister julle nie na die wet nie?
| 83 Dit is, wat deur die werke van die wet en die onderhouding van die seremonies probeer om geregverdig te word.
84 Dit is, antwoord my ’n slag op dit wat ek vir julle uit die wet self sal voorhou. 85 Dit is, wil julle jul nie aan die wet onderwerp nie, deur aan te neem wat in die wet en boeke van Moses geskryf staan? Naamlik dat die wet self diegene van die erfenis uitsluit wat slawe van die wet is, soos in die volgende verse bewys word. Die woord wet word hier in tweërlei betekenisse gebruik, soos in Rom. 3:21. |
86Want daar is geskrywe dat Abraham twee seuns gehad het, m87een uit 88die slavin nen 89een uit 90die vrye.
| m Gén. 16:15.
n Gén. 21:2. Hand. 7:8. Hebr. 11:11. |
86 Naamlik in die wet van Moses, Génesis 11-22.
87 Naamlik Ismael. 88 Naamlik Hagar. 89 Naamlik Isak. 90 Naamlik Sara. |
oMaar die een uit die slavin is gebore 91na die vlees, en die ander een uit die vrye 92deur die belofte.
| o Joh. 8:39. Rom. 9:7. | 91 Dit is, na die krag, werking en gang van die natuur. Want Hagar was nog jonk toe sy haar seun ontvang het, en Abraham nog daartoe in staat om kinders te verwek.
92 Naamlik gebore is deur die bonatuurlike werking van God, deur God aan Abraham beloof, Gén. 18:10. Want Sara was onvrugbaar en negentig jaar oud, en Abraham honderd, albei na die natuur onbekwaam om kinders voort te bring, Gén. 17:17. Rom. 4:19. |
Dit is 93sinnebeelde, want 94dié vroue 95staan 96vir twee verbonde: 97een, 98van die berg Sinai afkomstig, 99wat vir die slawerny kinders baar — 100dit is Hagar;
| 93 Gr. allegoroumena, dit is, wat wel ’n ware gebeurtenis of geskiedenis is, maar benewens dit ook iets anders beteken, as synde voorbeelde of afbeeldings van geestelike sake; soos ook die koperslang, Joh. 3:14, die huwelik van Adam en Eva, Ef. 5:32, die deurgang van die Israeliete deur die Rooi See, 1 Kor. 10:1, 2, en die sondvloed, 1 Petr. 3:20.
94 Naamlik, Sara en Hagar. 95 Dit is, dui op, beteken, beeld af. ’n Sakramentele spreekwyse. Sien Gén. 41:26, 27. Matt. 26:26. 96 Naamlik die ou verbond van die wet, waarin beloof word dat diegene wat die wet volkome onderhou, die saligheid daardeur sal verkry; en die nuwe verbond van die evangelie, waarin die ewige lewe beloof word aan die sondaars wat in Christus glo. Sien Jer. 31:31, ens. Hebr. 8:8-10. 97 Naamlik die verbond van die wet. 98 Dit is, wat sy oorsprong van daar het, waar dit deur God aan die volk voorgehou is deur middel van Moses, en deur die volk aangeneem is. 99 Dit is, deur kinders voort te bring wat onder die slawerny is. Want die wet eis van die mense ’n volkome gehoorsaamheid, of by gebrek daaraan verkondig dit aan hulle die vloek. 100 Dit is, wat deur die slavin Hagar afgebeeld is, wat, terwyl sy self ’n slavin was, uit die huis verdryf is, en wie se kinders nie saam met die seuns van die vrye erwe nie, Gén. 21:10. Want diegene wat uit ’n slavin gebore word, is ook slawe en geen erfgename nie. |
want 101Hagar 102staan vir die berg Sinai 103in Arabië en 104kom ooreen 105met die 106teenswoordige Jerusalem en is 107met haar kinders saam 108in slawerny.
| 101 Dit is, hierdie verbond, wat deur Hagar afgebeeld is. Of: hierdie woord Hagar.
102 Dit is, word ook Sinai genoem. Want die berg wat ons Sinai noem, word, soos sommige meen, deur die Arabiere Hagar genoem, en na aanleiding daarvan word die Arabiere ook Hagareners genoem, 1 Kron. 5:10, 19. Ps. 83:7. Of: is ’n afbeelding van Sinai, en van die verbond van die wet, wat op die berg Sinai gegee is. 103 Dit is, geleë in die woestyn van Arabië, waarheen Hagar saam met haar seun Ismael gevlug het toe sy uit die huis van Abraham verdryf was, en het daar vir Ismael ’n Egiptiese vrou geneem, Gén. 21:14, 20, 21. 104 Naamlik dieselfde verbond, dit is, het dieselfde gelykenis en eenheid. 105 Dit is, met die Joodse sinagoge of godsdiens, wat binne Jerusalem die oorhand en sy setel het. 106 Naamlik die Jerusalem ná die koms van Christus, deur wie al die seremonies vervul en afgeskaf is; en wat ewenwel daaraan vashou dat die onderhouding van die seremonies steeds noodsaaklik is vir die saligheid. 107 Dit is, met almal wat hierdie godsdiens aanhang, en deur die verbond van die wet hulle saligheid soek. Daarom word dit tereg met Hagar en haar seun vergelyk; en sal ook soos Hagar met haar seun van die erfenis uitgesluit word. 108 Of: want dit is met haar kinders saam in slawerny, dit is, dit dra nog die juk van die seremonies, en soek daardeur die saligheid. |
pMaar 109Jerusalem daarbo 110is vry; en dit is die 111moeder 112van ons almal.
| p Openb. 21:2. | 109 Dit is, die ware Christelike kerk en godsdiens, wat haar saligheid soek, nie deur die eerste verbond van die wet, naamlik deur die werke van die wet nie, maar deur die tweede verbond van die evangelie, naamlik deur die verdienste van Christus met ’n ware geloof aan te neem; dit het sy oorsprong van die hemel, deur die kragtige roeping van die Heilige Gees. Sien Hebr. 12:22. Openb. 3:12; 21:10.
110 Naamlik van die diensbaarheid en vloek van die wet; en word tereg met Sara en Isak, wat vrye persone was, vergelyk; daarom sal dit ook die erfenis van die hemel beërf. 111 Soos Sara die moeder van Isak was, wat die erfgenaam van sy vader was, omdat hy uit ’n vrye moeder gebore was. 112 Naamlik gelowiges, sowel Jode as heidene, wat hulle saligheid in Christus alleen soek. |
113Want daar is geskrywe: qVerbly jou, 114onvrugbare wat nie baar nie; breek uit en roep, jy wat geen barensnood het nie, want 115die kinders van die eensame is 116meer as van haar 117wat ’n man het.
| q Jes. 54:1. | 113 Naamlik in Jes. 54:1. Die apostel bevestig hierdie afgebeelde onderskeid tussen die twee verbonde, volke en gemeentes, van die wet en van die evangelie, met die getuienis en voorsegging van die profeet Jesaja, sodat dit nie sou voorkom of hy hierdie toepassing buite die Skrif om gedoen het nie.
114 Dit is, gemeente van diegene wat hul saligheid slegs in Christus soek, wat ten tyde van Christus min in geval was, sodat dit voorgekom het of sy geen kinders gehad het nie; wat ook daarin uitgebeeld word, soos die profeet sê, dat sy geen barensnood het nie en eensaam is. 115 Dit is, lidmate van die eensame. 116 Waardeur vooruit aangekondig word die groot menigte van diegene wat hulle uit die Jodedom, en vernaamlik uit die heidendom, na hierdie gemeente sal begeef, wat ná Christus se hemelvaart gebeur het. 117 Dit is, die Joodse kerk of sinagoge, wat daarop geroem het dat slegs hulle God se gemeente en eiendom is, en baie aanhangers gehad het. |
rMaar 118ons, broeders, is 119soos Isak, 120kinders van die belofte;
| r Rom. 9:7, 8. | 118 Naamlik wat ons saligheid nie deur die wet nie, maar deur die geloof in Christus soek.
119 Gr. volgens Isak, dit is, volgens die voorbeeld van Isak, naamlik soos Isak uit krag van die belofte, bo die krag van die natuur, terwyl hy uit ’n vrye moeder gebore is, erfgenaam was van sy vader se goed, so sal ook almal wat deur die ware geloof die beloftes van die evangelie aanneem, as vrye kinders van God, die hemelse erfenis deelagtig word. 120 Dit is, aan wie die erfenis van die ewige lewe toegesê is, en dit deelagtig sal word. |
maar soos 121destyds hy wat 122na die vlees gebore is, hom wat 123na die Gees was, s124vervolg het, 125so is dit nou ook.
| s Gén. 21:9. | 121 Naamlik ten tyde van Abraham.
122 Naamlik Ismael. Sien vers 23. 123 Dit is, Isak, wat gebore was uit krag van die belofte van God, wat deur sy ouers aangeneem is met ’n ware geloof, wat die Gees van God in hulle gewerk het. 124 Naamlik met bittere bespotting. Sien Gén. 21:9. 125 Naamlik so word die gelowiges, wat hul saligheid alleen in Christus soek, soos Isak, steeds vervolg deur die Joodse sinagoge, wat deur die wet salig wil word, waarvan Ismael ’n voorbeeld was. Daarmee vermaan hy die gelowiges tot lydsaamheid en standvastigheid. |
Maar 126wat sê die Skrif? t127Werp die slavin en haar seun uit, want nooit mag die seun van die slavin saam met die seun van die vrye erwe nie.
| t Gén. 21:10. | 126 Dit is, let tog goed op wat die Heilige Skrif in hierdie geskiedenis nog verder sê.
127 Deur hierdie uitwerping van Hagar en Ismael uit die huis van Abraham is ook afgebeeld dat almal wat probeer om deur die verbond van die wet salig te word, net so uit die huis van God uitgewerp sal word, en die erfenis van die ewige lewe nie sal verkry nie. Maar dat die wat uit die geloof in Christus is, daarin sal bly en alleen salig word. |
Daarom, broeders, 128ons is nie kinders 129van die slavin nie, maar 130van die vrye.
| 128 Naamlik wat die saligheid alleen in Christus soek en nie in die wet nie.
129 Naamlik van Hagar, dit is, van die verbond van die wet, waarvan Hagar ’n voorbeeld was, wat nie sal erf nie, maar uitgewerp sal word. 130 Naamlik van Sara, dit is, van die genadeverbond van die evangelie, waarvan Sara ’n voorbeeld was, wat die erfenis sal verkry. |