Statevertaling – Bybelstigting
Vermaning om die Christelike vryheid te handhaaf.
STAAN1 adan vas 2in die vryheid waarmee 3Christus ons vrygemaak het, en laat julle nie 4weer bonder 5die juk van diensbaarheid 6bring nie.
Kyk, 7ek, Paulus, sê vir julle cdat 8as julle jul laat besny, 9Christus vir julle tot geen nut sal wees nie.
En ek betuig dit weer aan elke mens 10wat hom laat besny, dat hy 11onder verpligting is om 12die hele wet te onderhou.
Julle wat 13geregverdig wil wees deur die wet, is 14losgemaak van Christus; julle het 15van die genade 16verval.
Want 17óns 18verwag 19deur die Gees 20uit die geloof die geregtigheid waarop ons hoop.
dWant 21in Christus Jesus het nòg die 22besnydenis nòg die 23onbesnedenheid enige 24krag, maar 25die geloof wat 26deur die liefde e27werk.
Julle 28het goed geloop: f29wie het julle verhinder om 30die waarheid 31gehoorsaam te wees?
32Hierdie oortuiging kom nie van 33Hom wat julle roep nie.
g34’n Bietjie suurdeeg maak die hele deeg suur.
hEk vertrou van julle in die Here dat julle 35nie anders sal dink nie; maar 36die een wat julle in die war bring, sal 37die oordeel dra, 38wie dit ook mag wees.
Maar ek, broeders, as ek 39nog 40die besnydenis verkondig, 41waarom word ek nog vervolg? Dan is i42die struikelblok van die kruis 43vernietig!
kAg, as die wat julle 44opstandig maak, hulleself tog maar ook wou 45vermink!
Want julle is 46tot vryheid 47geroep, broeders; l48gebruik net nie julle vryheid as 49’n aanleiding vir die vlees nie, maar 50dien mekaar deur die liefde.
mWant 51die hele wet word 52vervul in 53een woord, naamlik: nJy moet jou naaste liefhê soos jouself.
Maar oas julle mekaar 54byt en opeet, pas op dat julle nie die een deur die ander 55verteer word nie.
Die werke van die vlees en die vrug van die Gees.
MAAR 56ek sê: pWandel 57deur die Gees, 58dan sal julle nooit 59die begeerlikheid van die vlees volbring nie;
qwant die vlees 60begeer teen die Gees, en die Gees teen die vlees; en hulle 61staan teenoor mekaar, sodat julle 62nie kan doen wat julle 63wil nie.
Maar as julle 64deur die Gees gelei word, dan is julle 65nie onder die wet nie.
En rdie werke 66van die vlees 67is openbaar, naamlik owerspel, hoerery, onreinheid, 68ongebondenheid;
afgodery, towery, vyandskap, twis, 69jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap;
afguns, moord, dronkenskap, 70brassery en 71dergelike dinge, swaarvan ek julle 72vooraf sê, soos ek al 73vroeër gesê het, dat die 74wat sulke dinge doen, 75die koninkryk van God 76nie sal 77beërwe nie.
tMaar 78die vrug van die Gees is liefde, 79blydskap, vrede, lankmoedigheid, vriendelikheid, goedheid, 80getrouheid, sagmoedigheid, 81selfbeheersing.
vTeen 82sulke dinge 83is die wet nie.
xMaar 84die wat aan Christus behoort, 85het die vlees met sy 86hartstogte en begeerlikhede gekruisig.
As ons deur 87die Gees lewe, laat ons ook 88deur die Gees wandel.
89Laat ons nie word 90soekers van ydele eer wat mekaar 91uittart en mekaar 92beny nie.
| a Joh. 8:32. Rom. 6:18. 1 Petr. 2:16.
b Jes. 9:3. |
1 Dit is, bly standvastig sonder om af te wyk. Sien 1 Kor. 16:13.
2 Naamlik vry van die diensbaarheid van die wet, waarvan in die voorgaande hoofstukke gespreek is. 3 Naamlik wat ons van die vloek en dwang van die wet bevry het, en al die seremonies van die wet vervul en afgeskaf het. Sien Joh. 8:36. 4 Soos julle tevore aan die diensbaarheid van die afgode onderworpe was, en daarvan verlos, moet dan nie weer ’n nuwe diensbaarheid van seremonies aanneem nie. Sien Gal. 4:8. 5 Dit is, die swaar en moeilike onderhouding van die seremonies, wat Petrus in Hand. 15:10 ’n ondraaglike juk noem. 6 Dit is, soos met toue en rieme daaraan gebind en vasgemaak. ’n Beeld geneem van osse, waar ’n mens ’n juk aan hul horings vasbind, om hulle te dryf. |
| c Hand. 15:1. | 7 Naamlik wat ’n apostel is van Jesus Christus, nie vanweë mense of deur mense nie, maar deur God self daartoe beroep. Sien Gal. 1:1. Hy stel dus sy apostoliese gesag teen die aansien van die valse apostels.
8 Gr. as julle besny word, naamlik met die gedagte dat die besnydenis nog noodsaaklik is tot saligheid, en dat julle daardeur geregverdig sal word. 9 Dit is, dat julle dan geen deel het aan die geregtigheid van Christus nie, want diegene wat hulle eie geregtigheid wil oprig, is nie aan die geregtigheid van God onderworpe nie, Rom. 10:3. En diegene wat die besnydenis beskou as noodsaaklik, versaak daarmee dat Christus dit wat daardeur afgebeeld was, volbring het. |
| 10 Gr. wat besny word, soos tevore in vers 2.
11 Dit is, dat hy hom daarmee verplig en verbind. 12 Dit is, die hele wet in alles volkome te onderhou om deur die wet geregverdig te word; omdat niemand dit doen of kan doen nie, is almal wat in die wet hulle geregtigheid soek, onderworpe aan die vloek, Deut. 27:26. Jak. 2:10. |
| 13 Gr. geregverdig word.
14 Gr. julle is verydel of nutteloos gemaak van Christus. Dit is, hoewel julle Christus se geregtigheid wil meng met die wet, so sal dit julle nie kan baat nie, omdat so ’n vermenging onmoontlik is, en die geregtigheid van Christus tot niet gemaak word, indien die geregtigheid deur die wet is, Gal. 2:21. 15 Dit is, van die guns van God, en derhalwe ook van God se weldade wat daaruit vloei, soos die kragtige roeping, die geloof, vergewing van sondes, regverdigmaking, heiligmaking en die ewige lewe. Want om deur die werke én deur die genade geregverdig te word, kan nie saam bestaan nie, Rom. 11:6. 16 Dit is, sou verval, indien julle deur die wet geregverdig wil word. Of hy sê dit nie ten opsigte van die ware gelowiges, wat nimmermeer van die genade van God geheel en al of finaal verval nie, 1 Petr. 1:5. 1 Joh. 3:9; maar hy sê dit ten opsigte van die geveinsdes, wat voorkom of hulle in die genade van God staan, en van wie gesê word dat hulle daarvan verval het, wanneer dit bekend en openbaar word dat hulle nooit in die genade van God gestaan het nie, 1 Joh. 2:19. |
| 17 Naamlik gelowiges uit die Jode, aan wie die wet gegee was; hoeveel te meer behoort julle wat uit die heidene is en die wet nie gehad het nie, dan ook deur die geloof, en nie deur die wet nie, die geregtigheid te soek, Gal. 2:15, 16.
18 Dit is, vertrou dat ons die geregtigheid het, en die vrug daarvan, waarop ons nou hoop, sekerlik sal verkry, Rom. 8:24. Tit. 2:13. 19 Naamlik van God, wat hierdie vertroue in ons werk. 20 Naamlik in Christus, waarmee ons die verdienste van Christus aanneem. En nie uit die werke van die wet nie. |
| d Matt. 12:50. Joh. 15:14. 1 Kor. 7:19. 2 Kor. 5:17. Gal. 6:15. Kol. 3:11.
e 1 Thess. 1:3. |
21 Dit is, nou in die ryk van Christus onder die Nuwe Testament; om ’n Christen te wees.
22 Dit is, al die seremonies en voordele wat vroeër aan die Jode gegee was. 23 Dit is, om onbesny te wees, wat nie die saligheid bevorder of skaad nie. Sien Rom. 3:30. 24 Naamlik om regverdig te maak. 25 Naamlik het alleen die krag, as ’n instrument waardeur ons die geregtigheid van Christus aanneem en deelagtig word. 26 Dit is, deur betoning van die werke van die liefde tot God en die naaste. Waarmee die ware geloof onderskei word van die uiterlike belydenis van die geloof van die geveinsdes, wat ’n dooie geloof is en nie kan red nie. Sien Jak. 2:14, 20, 26. Met hierdie beskrywing beantwoord hy ook die lastering van die valse leraars wat leer dat die leer van die regverdigmaking deur die geloof alleen, sorgelose en goddelose mense maak. 27 Of: werkende en ywerig is. |
| f Gal. 3:1. | 28 Naamlik in die wedloop van die ware geloof, dit is, deur vas te hou aan die regte leer van die regverdigmaking en van die Christelike vryheid. ’n Beeld geneem van diegene wat kompeteer op die baan. Sien 1 Kor. 9:24, 26. Filip. 3:14.
29 Dit is, julle in jul wedloop belemmer en as ’t ware gestop. Dit vra hy omdat hy hom verwonder oor hulle groot onstandvastigheid in die suiwere leer; en dadelik lê hy die grootste skuld hiervan op die valse leraars, om aan hulle te toon dat hy geglo het dat hulle uit swakheid, en nie uit boosheid nie, gesondig het; en om hulle só des te beter te win. 30 Naamlik van die regverdigmaking van die mense uit genade, deur die geloof, sonder die werke, Gal. 2:5. 31 Dit is, aan te neem, te glo, en standvastig daarin te bly. |
| 32 Gr. Hierdie wysmaking, of oorreding, naamlik van die valse apostels, wat julle wysmaak en probeer om julle te laat glo dat die regverdigheid ook deur die wet is, en nie net deur Christus nie.
33 Naamlik God, of Christus. Sien Gal. 1:6. En is daarom nie goed nie, en kom ook nie met die waarheid ooreen nie. |
| g 1 Kor. 5:6. | 34 Sien oor hierdie beeld 1 Kor. 5:6. Deur hierdie suurdeeg kan verstaan word óf die valse leer self, soos in Matt. 16:6, 12, óf die mense wat hierdie leer bevorder het. Hoewel hulle min was, het hulle steeds groot skade aangerig om die hele gemeente mettertyd te verderf, en moet daarom des te meer vermy word. |
| h 2 Kor. 2:3; 8:22. | 35 Naamlik as wat ek julle geleer het en weer in hierdie brief leer.
36 Dit is, met valse en vreemde leer julle gewetens onrustig maak en die vrede van die gemeente versteur. 37 Dit is, deur God regverdiglik en sekerlik gestraf word. ’n Hebreeuse spreekwyse. Sien Matt. 23:14. 38 Dit is, wat daaraan skuldig is, van watter aansien hy ook sou mag wees. |
| i 1 Kor. 1:23. | 39 Naamlik soos ek gedoen het toe ek nog ’n Fariseër was, met die bedoeling om daardeur geregverdig te word.
40 Dit is, leer dat die besnydenis en die ander seremonies van die wet nodig is om tot die saligheid onderhou te word, soos die valse apostels my daarvan beskuldig. 41 Dit is, dat so ’n beskuldiging onwaar is, blyk uit die vervolgings wat die Jode my daagliks aandoen, en dit om geen ander rede nie, as dat ek leer dat die besnydenis en die ander seremonies deur Christus afgeskaf is. 42 Dit is, die aanstoot wat die Jode neem van die Christelike leer, waardeur geleer word dat Christus deur sy kruisiging en dood alleen ons van die vloek verlos, en die saligheid verkry het, 1 Kor. 1:23. 43 Dit is, sou ophou. |
| k Jos. 7:25. | 44 Dit is, in die war bring, soos in vers 10.
45 Of: afsny. Naamlik van die gemeente en die geselskap van die gelowiges. Dit wens hy uit ’n apostoliese ywer vir die eer van God en die saligheid van die mense, en nie uit ’n wraakgierige gemoed nie. Daarom is dit nie teenstrydig met die gebod van Christus nie, Matt. 5:44, ook nie met sy eie leer nie, Rom. 12:14. |
| l 1 Kor. 8:9. 1 Petr. 2:16. Jud. vers 4. | 46 Sien vers 1.
47 Naamlik deur God en deur Christus. Sien vers 8. Gal. 1:6. 48 Tevore het hy hulle vermaan om standvastig te bly by die Christelike vryheid; hier vermaan hy hulle verder tot die regte gebruik daarvan. 49 Dit is, om hierdie vryheid te misbruik tot die volbringing van die vleeslike begeertes en tot ’n dekmantel vir die sonde, 1 Petr. 2:16. 50 Dit is, hoewel julle vry is van die diensbaarheid van die wet, moet julle egter steeds mekaar die dienste van die liefde betoon. Want hoewel julle vry is van die seremoniële wet, so is julle nie vry van die wet van die liefde nie, Rom. 13:8. 1 Petr. 2:17. |
| m Rom. 13:8.
n Lev. 19:18. Matt. 22:39. Mark. 12:31. Jak. 2:8. |
51 Gr. al die wet, naamlik van die tweede tafel, waarin God aan ons voorskryf hoe ons ons moet gedra teenoor ons naaste. Sien Rom. 13:8.
52 Dit is, kortliks en opsommend soos in een hoofpunt saamgevat. Sien Lev. 19:18. Matt. 22:39. Rom. 13:8. 53 Dit is, in een gebod. Sien Deut. 4:13. |
| o 2 Kor. 12:20. | 54 Dit is, met twis, laster en onenigheid mekaar kwel en leed aandoen oor hierdie stuk van die Christelike vryheid.
55 Dit is, dat julle geloof nie deur julle getwis sal verswak nie, en die welstand, vrede en rus van die gemeente nie verbreek word nie. |
| p Rom. 13:14. 1 Petr. 2:11. | 56 Naamlik, dit is wat ek wil sê. Sien Gal. 3:17; 4:1. Hy verklaar hier nader wat hy gesê het in vers 13, en wys die middel aan waardeur die misbruik van die vryheid vermy word.
57 Wanneer gees en vlees in mense teenoor mekaar gestel word, dan word deur die gees verstaan die deel van die mens wat deur die Gees wedergebore is, en deur die vlees die natuurlike verdorwenheid, wat die wedergeborenes nog aankleef. Sien Rom. 8:1. 58 Dit wys aan watter vrug daaruit sal volg, as ’n mens na die Gees wandel. Dít sal dan die middel wees om die misbruik van die vryheid te verhoed. Of: en volbring nooit die begeerlikheid van die vlees nie. 59 Dit is, die verkeerde gedagtes, geneenthede, neigings en luste van die verdorwe natuur, wat die wedergeborenes nog aankleef. |
| q Rom. 7:15, ens. | 60 Dit is, die verkeerde luste van die vlees stry teen die goeie luste, wat die Heilige Gees in die wedergeborenes verwek.
61 Dit is, is onderling teenstrydige luste. 62 Dit is, nie altyd kan volbring nie. 63 Naamlik volgens die goeie luste en begeertes wat die Heilige Gees in julle gewerk het; soos ook daarteenoor die begeerte van die Gees verhinder dat julle die luste van die vlees volbring, Rom. 7:19, ens. |
| 64 Naamlik só dat die Gees en die goeie begeerlikhede, wat Hy in julle werk, die oorhand in julle het, sodat julle jul daardeur in God se weë laat lei.
65 Dit is, nie onder die dwang van die wet nie, wat deur vrees vir die dreiging van die wet ontstaan, ook nie onder die vloek van die wet nie, ook nie onder die juk van die seremonies nie. Want hierdie Gees, wat die wedergeborenes lei, is nie ’n gees van slawerny tot vrees nie, maar van aanneming tot kinders en van vryheid. Sien Rom. 8:15. Gal. 4:6. |
| r 1 Kor. 3:3. Jak. 3:14. | 66 Dit is, wat die vlees of die verdorwenheid van ons natuur voortbring; en waarin die mens se verdorwe aard ’n behae het.
67 Dit is, is voldoende bekend, omdat ’n mens deur die insig van die natuur weet dat dit verkeerd, skandelik en oneerlik is. Of: kan nie verborge bly nie, hoeveel die mense ook probeer om dit te bedek. 68 Dit is, onkuisheid, wellustigheid, losbandigheid. |
| 69 Of: afguns. Dit is, wanneer ’n mens sy naaste misgun dat dit met hom goedgaan, of voordeel verkry tot skade van sy naaste. |
| s 1 Kor. 6:10. Ef. 5:5. Kol. 3:6. Openb. 22:15. | 70 Sien Rom. 13:13. Ef. 5:18.
71 Dit word daarby gevoeg, omdat daar nog baie meer is, en dit te lank sou neem om hulle almal op te noem. 72 Dit is, nie net as ’n leraar onderrig nie, maar ook as ’n profeet vooraf beslis verkondig en waarsku. 73 Naamlik in 1 Kor. 6:9, 10. Ef. 5:5. 74 Dit is, hierdie en dergelike werke van die vlees. 75 Naamlik die ryk van die heerlikheid; oftewel die ewige saligheid in die hemel. 76 Naamlik, tensy hulle hul van harte van sulke sondes bekeer. 77 Dit is, verkry en besit. Want hierdie ryk word nie verkry uit verdienste nie, maar uit genade, as ’n erfenis. Sien Matt. 19:26; 25:34. 1 Kor. 6:10. |
| t Ef. 5:9. | 78 Dit is, die werke wat die Gees van God in die wedergeborenes werk; en waaruit die wedergeboorte geken word.
79 Naamlik deur die Heilige Gees, Rom. 14:17, wat ontstaan uit die sekerheid dat ons vrede met God het. 80 Dit is, getrou in die beloftes en bediening van sy amp. 81 Of: kuisheid, onthouding van onbehoorlike luste. |
| v 1 Tim. 1:9. | 82 Of: die mense wat sulke en dergelike deugde in hul lewe beoefen en laat blyk as vrug van die Gees.
83 Naamlik om daaroor te verdoem. Sien vers 18. |
| x Rom. 6:6; 13:14. Gal. 2:20. 1 Petr. 2:11. | 84 Dit is, wat deur die ware geloof in Christus ingelyf is; wat opregte Christene is.
85 Dit is, is nie net skuldig om hulle verdorwe aard dood te maak, en dit nie oor hulle te laat heers nie; maar deur die krag van die Gees van Christus, wat hulle ontvang het, doen hulle dit ook inderdaad. 86 Naamlik nie die natuurlike nie, maar die wat teen die wet van God stry, wat voortkom uit die verdorwe aard van die mens, Rom. 1:24, 26. |
| 87 Dit is, deur die Heilige Gees uit die dood van die sonde opgewek tot ’n nuwe lewe.
88 Dit is, in ons lewe die leiding van die Heilige Gees volg, en sy voorheen vermelde vrugte voortbring, Rom. 8:5, ens. |
| 89 Die apostel vermaan nou verder die Galásiërs om van enkele besondere sondes te vlug en deugde na te streef. Dit is die rede waarom sommige die sesde hfst. hier begin.
90 Dit is, eergierig wees, om bo ander uit te steek, of om oor ander te heers. 91 Gr. roep, of uitlok, uitdaag, naamlik met veragting, smaadhede, skel, of dergelike. 92 Naamlik beny mekaar se deugde, toestande of geleenthede, wat gewoonlik uit eergierigheid voortkom, en daarmee gepaardgaan. |
Vermaning om die Christelike vryheid te handhaaf.
STAAN1 adan vas 2in die vryheid waarmee 3Christus ons vrygemaak het, en laat julle nie 4weer bonder 5die juk van diensbaarheid 6bring nie.
| a Joh. 8:32. Rom. 6:18. 1 Petr. 2:16.
b Jes. 9:3. |
1 Dit is, bly standvastig sonder om af te wyk. Sien 1 Kor. 16:13.
2 Naamlik vry van die diensbaarheid van die wet, waarvan in die voorgaande hoofstukke gespreek is. 3 Naamlik wat ons van die vloek en dwang van die wet bevry het, en al die seremonies van die wet vervul en afgeskaf het. Sien Joh. 8:36. 4 Soos julle tevore aan die diensbaarheid van die afgode onderworpe was, en daarvan verlos, moet dan nie weer ’n nuwe diensbaarheid van seremonies aanneem nie. Sien Gal. 4:8. 5 Dit is, die swaar en moeilike onderhouding van die seremonies, wat Petrus in Hand. 15:10 ’n ondraaglike juk noem. 6 Dit is, soos met toue en rieme daaraan gebind en vasgemaak. ’n Beeld geneem van osse, waar ’n mens ’n juk aan hul horings vasbind, om hulle te dryf. |
Kyk, 7ek, Paulus, sê vir julle cdat 8as julle jul laat besny, 9Christus vir julle tot geen nut sal wees nie.
| c Hand. 15:1. | 7 Naamlik wat ’n apostel is van Jesus Christus, nie vanweë mense of deur mense nie, maar deur God self daartoe beroep. Sien Gal. 1:1. Hy stel dus sy apostoliese gesag teen die aansien van die valse apostels.
8 Gr. as julle besny word, naamlik met die gedagte dat die besnydenis nog noodsaaklik is tot saligheid, en dat julle daardeur geregverdig sal word. 9 Dit is, dat julle dan geen deel het aan die geregtigheid van Christus nie, want diegene wat hulle eie geregtigheid wil oprig, is nie aan die geregtigheid van God onderworpe nie, Rom. 10:3. En diegene wat die besnydenis beskou as noodsaaklik, versaak daarmee dat Christus dit wat daardeur afgebeeld was, volbring het. |
En ek betuig dit weer aan elke mens 10wat hom laat besny, dat hy 11onder verpligting is om 12die hele wet te onderhou.
| 10 Gr. wat besny word, soos tevore in vers 2.
11 Dit is, dat hy hom daarmee verplig en verbind. 12 Dit is, die hele wet in alles volkome te onderhou om deur die wet geregverdig te word; omdat niemand dit doen of kan doen nie, is almal wat in die wet hulle geregtigheid soek, onderworpe aan die vloek, Deut. 27:26. Jak. 2:10. |
Julle wat 13geregverdig wil wees deur die wet, is 14losgemaak van Christus; julle het 15van die genade 16verval.
| 13 Gr. geregverdig word.
14 Gr. julle is verydel of nutteloos gemaak van Christus. Dit is, hoewel julle Christus se geregtigheid wil meng met die wet, so sal dit julle nie kan baat nie, omdat so ’n vermenging onmoontlik is, en die geregtigheid van Christus tot niet gemaak word, indien die geregtigheid deur die wet is, Gal. 2:21. 15 Dit is, van die guns van God, en derhalwe ook van God se weldade wat daaruit vloei, soos die kragtige roeping, die geloof, vergewing van sondes, regverdigmaking, heiligmaking en die ewige lewe. Want om deur die werke én deur die genade geregverdig te word, kan nie saam bestaan nie, Rom. 11:6. 16 Dit is, sou verval, indien julle deur die wet geregverdig wil word. Of hy sê dit nie ten opsigte van die ware gelowiges, wat nimmermeer van die genade van God geheel en al of finaal verval nie, 1 Petr. 1:5. 1 Joh. 3:9; maar hy sê dit ten opsigte van die geveinsdes, wat voorkom of hulle in die genade van God staan, en van wie gesê word dat hulle daarvan verval het, wanneer dit bekend en openbaar word dat hulle nooit in die genade van God gestaan het nie, 1 Joh. 2:19. |
Want 17óns 18verwag 19deur die Gees 20uit die geloof die geregtigheid waarop ons hoop.
| 17 Naamlik gelowiges uit die Jode, aan wie die wet gegee was; hoeveel te meer behoort julle wat uit die heidene is en die wet nie gehad het nie, dan ook deur die geloof, en nie deur die wet nie, die geregtigheid te soek, Gal. 2:15, 16.
18 Dit is, vertrou dat ons die geregtigheid het, en die vrug daarvan, waarop ons nou hoop, sekerlik sal verkry, Rom. 8:24. Tit. 2:13. 19 Naamlik van God, wat hierdie vertroue in ons werk. 20 Naamlik in Christus, waarmee ons die verdienste van Christus aanneem. En nie uit die werke van die wet nie. |
dWant 21in Christus Jesus het nòg die 22besnydenis nòg die 23onbesnedenheid enige 24krag, maar 25die geloof wat 26deur die liefde e27werk.
| d Matt. 12:50. Joh. 15:14. 1 Kor. 7:19. 2 Kor. 5:17. Gal. 6:15. Kol. 3:11.
e 1 Thess. 1:3. |
21 Dit is, nou in die ryk van Christus onder die Nuwe Testament; om ’n Christen te wees.
22 Dit is, al die seremonies en voordele wat vroeër aan die Jode gegee was. 23 Dit is, om onbesny te wees, wat nie die saligheid bevorder of skaad nie. Sien Rom. 3:30. 24 Naamlik om regverdig te maak. 25 Naamlik het alleen die krag, as ’n instrument waardeur ons die geregtigheid van Christus aanneem en deelagtig word. 26 Dit is, deur betoning van die werke van die liefde tot God en die naaste. Waarmee die ware geloof onderskei word van die uiterlike belydenis van die geloof van die geveinsdes, wat ’n dooie geloof is en nie kan red nie. Sien Jak. 2:14, 20, 26. Met hierdie beskrywing beantwoord hy ook die lastering van die valse leraars wat leer dat die leer van die regverdigmaking deur die geloof alleen, sorgelose en goddelose mense maak. 27 Of: werkende en ywerig is. |
Julle 28het goed geloop: f29wie het julle verhinder om 30die waarheid 31gehoorsaam te wees?
| f Gal. 3:1. | 28 Naamlik in die wedloop van die ware geloof, dit is, deur vas te hou aan die regte leer van die regverdigmaking en van die Christelike vryheid. ’n Beeld geneem van diegene wat kompeteer op die baan. Sien 1 Kor. 9:24, 26. Filip. 3:14.
29 Dit is, julle in jul wedloop belemmer en as ’t ware gestop. Dit vra hy omdat hy hom verwonder oor hulle groot onstandvastigheid in die suiwere leer; en dadelik lê hy die grootste skuld hiervan op die valse leraars, om aan hulle te toon dat hy geglo het dat hulle uit swakheid, en nie uit boosheid nie, gesondig het; en om hulle só des te beter te win. 30 Naamlik van die regverdigmaking van die mense uit genade, deur die geloof, sonder die werke, Gal. 2:5. 31 Dit is, aan te neem, te glo, en standvastig daarin te bly. |
32Hierdie oortuiging kom nie van 33Hom wat julle roep nie.
| 32 Gr. Hierdie wysmaking, of oorreding, naamlik van die valse apostels, wat julle wysmaak en probeer om julle te laat glo dat die regverdigheid ook deur die wet is, en nie net deur Christus nie.
33 Naamlik God, of Christus. Sien Gal. 1:6. En is daarom nie goed nie, en kom ook nie met die waarheid ooreen nie. |
g34’n Bietjie suurdeeg maak die hele deeg suur.
| g 1 Kor. 5:6. | 34 Sien oor hierdie beeld 1 Kor. 5:6. Deur hierdie suurdeeg kan verstaan word óf die valse leer self, soos in Matt. 16:6, 12, óf die mense wat hierdie leer bevorder het. Hoewel hulle min was, het hulle steeds groot skade aangerig om die hele gemeente mettertyd te verderf, en moet daarom des te meer vermy word. |
hEk vertrou van julle in die Here dat julle 35nie anders sal dink nie; maar 36die een wat julle in die war bring, sal 37die oordeel dra, 38wie dit ook mag wees.
| h 2 Kor. 2:3; 8:22. | 35 Naamlik as wat ek julle geleer het en weer in hierdie brief leer.
36 Dit is, met valse en vreemde leer julle gewetens onrustig maak en die vrede van die gemeente versteur. 37 Dit is, deur God regverdiglik en sekerlik gestraf word. ’n Hebreeuse spreekwyse. Sien Matt. 23:14. 38 Dit is, wat daaraan skuldig is, van watter aansien hy ook sou mag wees. |
Maar ek, broeders, as ek 39nog 40die besnydenis verkondig, 41waarom word ek nog vervolg? Dan is i42die struikelblok van die kruis 43vernietig!
| i 1 Kor. 1:23. | 39 Naamlik soos ek gedoen het toe ek nog ’n Fariseër was, met die bedoeling om daardeur geregverdig te word.
40 Dit is, leer dat die besnydenis en die ander seremonies van die wet nodig is om tot die saligheid onderhou te word, soos die valse apostels my daarvan beskuldig. 41 Dit is, dat so ’n beskuldiging onwaar is, blyk uit die vervolgings wat die Jode my daagliks aandoen, en dit om geen ander rede nie, as dat ek leer dat die besnydenis en die ander seremonies deur Christus afgeskaf is. 42 Dit is, die aanstoot wat die Jode neem van die Christelike leer, waardeur geleer word dat Christus deur sy kruisiging en dood alleen ons van die vloek verlos, en die saligheid verkry het, 1 Kor. 1:23. 43 Dit is, sou ophou. |
kAg, as die wat julle 44opstandig maak, hulleself tog maar ook wou 45vermink!
| k Jos. 7:25. | 44 Dit is, in die war bring, soos in vers 10.
45 Of: afsny. Naamlik van die gemeente en die geselskap van die gelowiges. Dit wens hy uit ’n apostoliese ywer vir die eer van God en die saligheid van die mense, en nie uit ’n wraakgierige gemoed nie. Daarom is dit nie teenstrydig met die gebod van Christus nie, Matt. 5:44, ook nie met sy eie leer nie, Rom. 12:14. |
Want julle is 46tot vryheid 47geroep, broeders; l48gebruik net nie julle vryheid as 49’n aanleiding vir die vlees nie, maar 50dien mekaar deur die liefde.
| l 1 Kor. 8:9. 1 Petr. 2:16. Jud. vers 4. | 46 Sien vers 1.
47 Naamlik deur God en deur Christus. Sien vers 8. Gal. 1:6. 48 Tevore het hy hulle vermaan om standvastig te bly by die Christelike vryheid; hier vermaan hy hulle verder tot die regte gebruik daarvan. 49 Dit is, om hierdie vryheid te misbruik tot die volbringing van die vleeslike begeertes en tot ’n dekmantel vir die sonde, 1 Petr. 2:16. 50 Dit is, hoewel julle vry is van die diensbaarheid van die wet, moet julle egter steeds mekaar die dienste van die liefde betoon. Want hoewel julle vry is van die seremoniële wet, so is julle nie vry van die wet van die liefde nie, Rom. 13:8. 1 Petr. 2:17. |
mWant 51die hele wet word 52vervul in 53een woord, naamlik: nJy moet jou naaste liefhê soos jouself.
| m Rom. 13:8.
n Lev. 19:18. Matt. 22:39. Mark. 12:31. Jak. 2:8. |
51 Gr. al die wet, naamlik van die tweede tafel, waarin God aan ons voorskryf hoe ons ons moet gedra teenoor ons naaste. Sien Rom. 13:8.
52 Dit is, kortliks en opsommend soos in een hoofpunt saamgevat. Sien Lev. 19:18. Matt. 22:39. Rom. 13:8. 53 Dit is, in een gebod. Sien Deut. 4:13. |
Maar oas julle mekaar 54byt en opeet, pas op dat julle nie die een deur die ander 55verteer word nie.
| o 2 Kor. 12:20. | 54 Dit is, met twis, laster en onenigheid mekaar kwel en leed aandoen oor hierdie stuk van die Christelike vryheid.
55 Dit is, dat julle geloof nie deur julle getwis sal verswak nie, en die welstand, vrede en rus van die gemeente nie verbreek word nie. |
Die werke van die vlees en die vrug van die Gees.
MAAR 56ek sê: pWandel 57deur die Gees, 58dan sal julle nooit 59die begeerlikheid van die vlees volbring nie;
| p Rom. 13:14. 1 Petr. 2:11. | 56 Naamlik, dit is wat ek wil sê. Sien Gal. 3:17; 4:1. Hy verklaar hier nader wat hy gesê het in vers 13, en wys die middel aan waardeur die misbruik van die vryheid vermy word.
57 Wanneer gees en vlees in mense teenoor mekaar gestel word, dan word deur die gees verstaan die deel van die mens wat deur die Gees wedergebore is, en deur die vlees die natuurlike verdorwenheid, wat die wedergeborenes nog aankleef. Sien Rom. 8:1. 58 Dit wys aan watter vrug daaruit sal volg, as ’n mens na die Gees wandel. Dít sal dan die middel wees om die misbruik van die vryheid te verhoed. Of: en volbring nooit die begeerlikheid van die vlees nie. 59 Dit is, die verkeerde gedagtes, geneenthede, neigings en luste van die verdorwe natuur, wat die wedergeborenes nog aankleef. |
qwant die vlees 60begeer teen die Gees, en die Gees teen die vlees; en hulle 61staan teenoor mekaar, sodat julle 62nie kan doen wat julle 63wil nie.
| q Rom. 7:15, ens. | 60 Dit is, die verkeerde luste van die vlees stry teen die goeie luste, wat die Heilige Gees in die wedergeborenes verwek.
61 Dit is, is onderling teenstrydige luste. 62 Dit is, nie altyd kan volbring nie. 63 Naamlik volgens die goeie luste en begeertes wat die Heilige Gees in julle gewerk het; soos ook daarteenoor die begeerte van die Gees verhinder dat julle die luste van die vlees volbring, Rom. 7:19, ens. |
Maar as julle 64deur die Gees gelei word, dan is julle 65nie onder die wet nie.
| 64 Naamlik só dat die Gees en die goeie begeerlikhede, wat Hy in julle werk, die oorhand in julle het, sodat julle jul daardeur in God se weë laat lei.
65 Dit is, nie onder die dwang van die wet nie, wat deur vrees vir die dreiging van die wet ontstaan, ook nie onder die vloek van die wet nie, ook nie onder die juk van die seremonies nie. Want hierdie Gees, wat die wedergeborenes lei, is nie ’n gees van slawerny tot vrees nie, maar van aanneming tot kinders en van vryheid. Sien Rom. 8:15. Gal. 4:6. |
En rdie werke 66van die vlees 67is openbaar, naamlik owerspel, hoerery, onreinheid, 68ongebondenheid;
| r 1 Kor. 3:3. Jak. 3:14. | 66 Dit is, wat die vlees of die verdorwenheid van ons natuur voortbring; en waarin die mens se verdorwe aard ’n behae het.
67 Dit is, is voldoende bekend, omdat ’n mens deur die insig van die natuur weet dat dit verkeerd, skandelik en oneerlik is. Of: kan nie verborge bly nie, hoeveel die mense ook probeer om dit te bedek. 68 Dit is, onkuisheid, wellustigheid, losbandigheid. |
afgodery, towery, vyandskap, twis, 69jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap;
| 69 Of: afguns. Dit is, wanneer ’n mens sy naaste misgun dat dit met hom goedgaan, of voordeel verkry tot skade van sy naaste. |
afguns, moord, dronkenskap, 70brassery en 71dergelike dinge, swaarvan ek julle 72vooraf sê, soos ek al 73vroeër gesê het, dat die 74wat sulke dinge doen, 75die koninkryk van God 76nie sal 77beërwe nie.
| s 1 Kor. 6:10. Ef. 5:5. Kol. 3:6. Openb. 22:15. | 70 Sien Rom. 13:13. Ef. 5:18.
71 Dit word daarby gevoeg, omdat daar nog baie meer is, en dit te lank sou neem om hulle almal op te noem. 72 Dit is, nie net as ’n leraar onderrig nie, maar ook as ’n profeet vooraf beslis verkondig en waarsku. 73 Naamlik in 1 Kor. 6:9, 10. Ef. 5:5. 74 Dit is, hierdie en dergelike werke van die vlees. 75 Naamlik die ryk van die heerlikheid; oftewel die ewige saligheid in die hemel. 76 Naamlik, tensy hulle hul van harte van sulke sondes bekeer. 77 Dit is, verkry en besit. Want hierdie ryk word nie verkry uit verdienste nie, maar uit genade, as ’n erfenis. Sien Matt. 19:26; 25:34. 1 Kor. 6:10. |
tMaar 78die vrug van die Gees is liefde, 79blydskap, vrede, lankmoedigheid, vriendelikheid, goedheid, 80getrouheid, sagmoedigheid, 81selfbeheersing.
| t Ef. 5:9. | 78 Dit is, die werke wat die Gees van God in die wedergeborenes werk; en waaruit die wedergeboorte geken word.
79 Naamlik deur die Heilige Gees, Rom. 14:17, wat ontstaan uit die sekerheid dat ons vrede met God het. 80 Dit is, getrou in die beloftes en bediening van sy amp. 81 Of: kuisheid, onthouding van onbehoorlike luste. |
vTeen 82sulke dinge 83is die wet nie.
| v 1 Tim. 1:9. | 82 Of: die mense wat sulke en dergelike deugde in hul lewe beoefen en laat blyk as vrug van die Gees.
83 Naamlik om daaroor te verdoem. Sien vers 18. |
xMaar 84die wat aan Christus behoort, 85het die vlees met sy 86hartstogte en begeerlikhede gekruisig.
| x Rom. 6:6; 13:14. Gal. 2:20. 1 Petr. 2:11. | 84 Dit is, wat deur die ware geloof in Christus ingelyf is; wat opregte Christene is.
85 Dit is, is nie net skuldig om hulle verdorwe aard dood te maak, en dit nie oor hulle te laat heers nie; maar deur die krag van die Gees van Christus, wat hulle ontvang het, doen hulle dit ook inderdaad. 86 Naamlik nie die natuurlike nie, maar die wat teen die wet van God stry, wat voortkom uit die verdorwe aard van die mens, Rom. 1:24, 26. |
As ons deur 87die Gees lewe, laat ons ook 88deur die Gees wandel.
| 87 Dit is, deur die Heilige Gees uit die dood van die sonde opgewek tot ’n nuwe lewe.
88 Dit is, in ons lewe die leiding van die Heilige Gees volg, en sy voorheen vermelde vrugte voortbring, Rom. 8:5, ens. |
89Laat ons nie word 90soekers van ydele eer wat mekaar 91uittart en mekaar 92beny nie.
| 89 Die apostel vermaan nou verder die Galásiërs om van enkele besondere sondes te vlug en deugde na te streef. Dit is die rede waarom sommige die sesde hfst. hier begin.
90 Dit is, eergierig wees, om bo ander uit te steek, of om oor ander te heers. 91 Gr. roep, of uitlok, uitdaag, naamlik met veragting, smaadhede, skel, of dergelike. 92 Naamlik beny mekaar se deugde, toestande of geleenthede, wat gewoonlik uit eergierigheid voortkom, en daarmee gepaardgaan. |