Hebreërs 11

Die aard van die geloof; voorbeelde uit die Ou Testament.

DIE geloof dan is ¹’n vaste vertroue op die dinge wat ons hoop, ²’n bewys van ³die dinge wat ons nie sien nie.

Want daardeur het ⁴die mense van die ou tyd ⁵getuienis ontvang.

Deur die geloof verstaan ons ^adat ⁶die wêreld ⁷deur die woord van God ⁸toeberei is, ^bsodat die dinge wat gesien word, ⁹nie ontstaan het uit sienlike dinge nie.

Deur die geloof ^chet Abel ¹⁰’n beter offer aan God gebring as Kain, ¹¹waardeur hy ^dgetuienis ontvang het ¹²dat hy regverdig was, omdat God ¹³oor sy gawes getuienis gegee het; en deur dieselfde geloof ¹⁴spreek hy nog nadat hy dood is.

Deur die geloof is ^eHenog ¹⁵weggeneem om die dood nie te ¹⁶sien nie; en hy is nie gevind nie, omdat God hom weggeneem het; want voor sy wegneming het hy getuienis ontvang dat hy ¹⁷God behaag het.

En sonder geloof ¹⁸is dit onmoontlik om God te behaag; want hy ¹⁹wat tot God gaan, moet glo ²⁰dat Hy is en ²¹’n beloner is van die ²²wat Hom soek.

Deur die geloof het ^fNoag, toe hy ’n goddelike waarskuwing ontvang het aangaande ²³wat nog nie gesien was nie, ²⁴met eerbiedige vrees die ark gereed gemaak tot redding van sy huisgesin, waardeur hy ²⁵die wêreld veroordeel het en ²⁶’n erfgenaam geword het van die geregtigheid wat volgens die geloof is.

Deur die geloof het ^gAbraham, toe hy ²⁷geroep is, gehoorsaam weggetrek ²⁸na die plek wat hy as ’n erfenis sou ontvang; en hy het weggetrek sonder om te weet waar hy sou kom.

Deur die geloof het hy as vreemdeling gaan woon in die land van belofte soos in ’n vreemde land en ²⁹in tente gewoon met Isak en Jakob, die mede-erfgename van ³⁰dieselfde belofte.

Want hy het ³¹die stad verwag ³²wat fondamente het, waarvan God die ³³boumeester en oprigter is.

Deur die geloof het ^hSara self ook krag ontvang ³⁴om bevrug te word; en toe sy ⁱ³⁵oor die leeftyd was, het sy gebaar, omdat sy Hom ³⁶getrou geag het wat dit beloof het.

Daarom is daar ook gebore uit een vader, ³⁷en dit ’n verstorwene, kinders ^ksoos sterre van die hemel in menigte en soos die sand aan die ³⁸strand van die see, wat ontelbaar is.

^lIn die geloof het hulle almal gesterwe sonder om ³⁹die beloftes te verkry, maar hulle het dit uit die verte gesien en geglo en begroet, en het bely ^mdat hulle ⁴⁰vreemdelinge en bywoners op aarde was.

Want die wat ⁴¹sulke dinge sê, verklaar dat hulle ⁴²’n vaderland soek.

En as hulle bly dink het aan dié vaderland ⁴³waaruit hulle weggetrek het, sou hulle geleentheid gehad het om terug te keer.

Maar nou verlang hulle na ’n beter een, dit is ’n hemelse. Daarom ⁴⁴skaam God Hom nie vir hulle ⁿom hulle God ⁴⁵genoem te word nie, want Hy het vir hulle ⁴⁶’n stad berei.

^oDeur die geloof het Abraham, ⁴⁷toe hy op die proef gestel is, Isak ⁴⁸geoffer; ja, hy wat die beloftes ontvang het, het ⁴⁹sy eniggeborene geoffer,

⁵⁰aan wie gesê is: ^pIn Isak sal jou nageslag genoem word — want hy het ⁵¹gereken dat God mag het om selfs uit die dode op te wek;

daaruit het hy hom ook, ⁵²om so te spreek, terug ontvang.

^qDeur die geloof het Isak vir ⁵³Jakob en Esau geseën met die oog op die toekoms.

^rDeur die geloof het Jakob ⁵⁴op sy sterfbed altwee die seuns van Josef geseën; ^sen ⁵⁵hy het aanbid terwyl hy leun ⁵⁶op die knop van sy staf.

^tDeur die geloof het Josef aan die einde van sy lewe ⁵⁷melding gemaak van die uittog van die kinders van Israel en bevel gegee ⁵⁸aangaande sy gebeente.

^vDeur die geloof is Moses ná sy geboorte deur sy ⁵⁹ouers drie maande lank weggesteek, omdat hulle gesien het dat die seuntjie mooi was; en ⁶⁰hulle het nie die gebod van die koning gevrees nie.

Deur die geloof het Moses, toe hy ⁶¹grootgeword het, geweier om ⁶²die seun van Farao se dogter genoem te word,

^xomdat hy verkies het om liewer sleg behandel te word saam met die volk van God as om ’n tyd lank ⁶³die genot van die sonde te hê,

en die ⁶⁴smaad van Christus groter rykdom geag het as die skatte van Egipte, want hy het uitgesien ⁶⁵na die beloning.

Deur die geloof het hy ⁶⁶Egipte verlaat sonder om die toorn van die koning te vrees, want ⁶⁷hy het volgehou soos een wat ⁶⁸die Onsienlike ⁶⁹sien.

^yDeur die geloof het hy die pasga gehou en ⁷⁰die besprenkeling van die bloed, sodat die verderwer hulle eersgeborenes ⁷¹nie sou aanraak nie.

^zDeur die geloof het ⁷²hulle die Rooi See deurgegaan soos oor droë grond, terwyl die Egiptenaars, toe hulle dit probeer, verdrink het.

^aDeur ⁷³die geloof het die mure van Jérigo geval nadat daar sewe dae lank ⁷⁴omheen getrek was.

^bDeur die geloof het Ragab, ⁷⁵die hoer, nie saam met ⁷⁶die ongehoorsames omgekom nie, ^comdat sy die spioene ⁷⁷in vrede ontvang het.

En wat sal ek nog meer sê? Want die tyd sal my ontbreek as ek ^dvan Gídeon, ^eBarak en ^fSimson en ^gJefta, ^hDawid en ⁱSamuel en ⁷⁸die profete sou verhaal,

wat deur die geloof ⁷⁹koninkryke oorweldig het, ⁸⁰geregtigheid uitgeoefen, ⁸¹beloftes verkry, ^k82bekke van leeus toegestop,

^l83die krag van vuur uitgeblus, ^m84die skerpte van die swaard ontvlug, krag ⁿ⁸⁵uit swakheid ontvang het, dapper gewees het ⁸⁶in die oorlog, ⁸⁷leërs van vreemdes op die vlug gedryf het.

^o88Vroue het hulle dode ⁸⁹deur opstanding teruggekry, ^pen ander is ⁹⁰gefolter en wou geen ⁹¹bevryding aanneem nie, om ⁹²’n beter opstanding te kan verkry.

Ander weer het die proef van ⁹³bespottinge en géselinge deurstaan, ook van ^qboeie en gevangenis.

^rHulle is ⁹⁴gestenig, ⁹⁵in stukke gesaag, ⁹⁶versoek, ⁹⁷deur die swaard vermoor. Hulle ⁹⁸het rondgeloop ^sin ⁹⁹skaapvelle en in bokvelle; hulle het gebrek gely, hulle is verdruk, mishandel —

die wêreld was hulle ¹⁰⁰nie werd nie — hulle het in woestyne rondgedwaal en op berge en in spelonke en skeure in die grond.

En alhoewel ¹⁰¹hulle almal deur die geloof getuienis ontvang het, ¹⁰²het hulle die belofte nie verkry nie,

omdat God ¹⁰³iets beters oor ons beskik het, sodat hulle nie ¹⁰⁴sonder ons volmaak sou word nie.

1 Dit is, om die dinge wat deur God in Christus beloof is, en wat derhalwe deur die hoop verwag word, te laat bestaan, of vas en asof teenwoordig te laat staan. Dit gebeur nie net deur ’n toestemming van God se beloftes in ons verstand nie, maar ook deur ’n vertroue daarop in ons wil. Sien Rom. 4:18, ens. Hebr. 3:14. Gr. hupostasis, dit is, selfstandigheid. Sien oor hierdie woord ook 2 Kor. 9:4; 11:17. Of: ’n vaste grond.

2 Of: oortuiging; want die geloof, wat op God se openbaring en belofte sien, oortuig en verseker die hart van die mens baie sterker van die waarheid van die dinge, as enige ander bewys wat uit die natuurlike verstand voortgebring is.

3 Dit is, selfs wat deur ons natuurlike verstand of denkvermoë nie begryp word nie. Of: wat nie vir ons oë sigbaar is nie. Want hoewel die dinge wat gesien word, ook wel geglo word, soos Christus tot Thomas spreek, Joh. 20:29, is dit nietemin nie eintlik die goddelike geloof, wat deur die Heilige Gees in ons gewerk word nie. Dié geloof sien slegs op God se belofte of openbaring, hetsy dit nou dinge uit die verlede, hede of toekoms is; soos uit die voorbeelde wat Paulus beskryf, sal blyk.

4 Naamlik voorvaders, van wie ons afkomstig is, en wie se voorbeelde ons moet navolg.

5 Naamlik dat hulle God behaag het, soos in vers 5 uitgedruk word.

a Gén. 1:1. Ps. 33:6. Joh. 1:10. Ef. 3:9. Kol. 1:16.

b Rom. 4:17. Kol. 1:16.

6 Gr. die eeue; soos in Hebr. 1:2.

7 Dit is, deur die kragtige bevel van God. Sien Génesis 1. Ps. 33:6.

8 Dit is, geskape en in sodanige orde en gestalte gebring soos ons dit nou sien.

9 Of: ontstaan het, nie uit sienlike of sigbare dinge nie, dit is, uit niks. Want dit is eie aan die geloof, dat dit uit God se Woord glo dat die wêreld uit niks geskape is; waartoe geen filosoof deur die natuurlike denkvermoë kon kom nie.

c Gén. 4:4.

d Matt. 23:35.

10 Sommige verstaan die woord beter as met ’n beter prys, omdat Abel uit sy vetste diere sy offer gebring het en Kain net uit enkele eenvoudige vrugte. Hier word egter die woord ook goed verstaan as waardiger, en vir God aangenamer. Die apostel kom tot dié gevolgtrekking, omdat God Abel en sy offer aangesien het, en Kain s’n nie. Die apostel getuig dat dit deur die geloof van Abel geskied het; naamlik omdat Abel in hierdie offer op die saad van die vrou gesien het, wat die kop van die slang sou vermorsel, dit is, op Christus, wat deur sy dood die duiwel tot niet sou maak, Hebr. 2:14.

11 Naamlik deur die geloof.

12 Dit staan wel nie in soveel woorde in Gén. 4:4 nie, maar die apostel lei dit af uit dit wat daar staan, naamlik dat God hom en sy offer genadig aangesien het, welke titel van regverdigheid Christus daarom ook aan Abel gee, Matt. 23:35.

13 Naamlik deur Moses, Gén. 4:4, of deur ’n buitengewone teken uit die hemel aangaande sy offer, soos oor Aäron se offer, Lev. 9:24, oor Elía s’n, 1 Kon. 18:38, Dawid s’n, 1 Kron. 21:26, en Salomo s’n, 2 Kron. 7:1, gebeur het, deurdat vuur uit die hemel gestuur is. Dit is ’n geloofwaardige aanname, omdat Kain, toe hy dit gesien het, oor sy broer met woede en afguns ontstoke was.

14 Naamlik nie net met sy goeie voorbeeld in God se Woord nie, maar ook deur sy bloed, wat ná sy dood tot God om wraak geroep het. Sien Gén. 4:10. Hebr. 12:24.

e Gén. 5:24.

15 Gr. oorgeplaas, naamlik van die aarde in die hemel, soos van Elía gesê word in 2 Kon. 2:1.

16 Dit is, ly of ervaar; soos die woord sien ook verstaan word in Ps. 16:10. Joh. 8:51. Waaruit blyk dat sy liggaam in hierdie opneming in die hemel die sterflikheid afgelê het, en in ’n onsterflike en verheerlikte liggaam verander is; soos van Elía gelees word in Luk. 9:30, en van alle gelowiges in die laaste dag, 1 Kor. 15:51. 1 Thess. 4:15.

17 Hoewel die teks, Gén. 5:22, dit nie sê nie, kom die apostel tot dié gevolgtrekking uit dit wat daar staan, naamlik dat hy gedurig voor God gewandel het.

18 Of: is dit onmoontlik dat hy God behaag het, naamlik tot ewige saligheid. Die rede is omdat niemand buite Christus God só kan behaag nie, Joh. 14:6. Hand. 4:12.

19 Dit is, wat voortdurend voor God wandel, soos Moses van Henog spreek, Gén. 5:22, 24. Of: wat God dien, en daarna streef om sy guns te geniet.

20 Naamlik nie net dat God bestaan nie, maar ook soos Hy Hom in sy Woord geopenbaar het, nie net volgens die wet nie, maar ook volgens die evangelie, waarop die geloof, waarvan Paulus hier spreek, eintlik dui, Rom. 1:16, 17.

21 Of: loongewer, vergelder; dit is, volbringer van sy beloftes in die beloning van diegene wat Hom soek. Want op hierdie loon kan nie gehoop word nie, anders as uit ’n vorige belofte, waarop die geloof sien. Dit moet hier noodsaaklik nie ’n belofte van die wet nie, maar van die evangelie wees, aangesien niemand die belofte van die ewige lewe uit die wet deelagtig kan word nie. Sien Gal. 3:18.

22 Naamlik deur die weg in die evangelie geopenbaar, Joh. 17:3.

f Gén. 6:13.

23 Dit is, wat nog nie teenwoordig was nie, naamlik van die sondvloed, en van sy redding in die ark.

24 Naamlik met eerbied en kinderlike vrees vir God se dreigemente teen die wêreld, en vir God se beloftes teenoor hom.

25 Naamlik deur sy voorbeeld, in die teenwoordigheid van almal; soos in Matt. 12:41, 42.

26 Dit is, deelgenoot of: besitter, nie net van sy lewe nie, wat die goddelose Gam ook deelagtig was, maar ook van die ewige lewe, wat slegs deur die geregtigheid van die geloof verkry word, Rom. 4:13, ens.

g Gén. 12:4.

27 Naamlik uit Ur in Chaldéa. Sien Hand. 7:2, ens.

28 Dit is, na die land Kanaän, hoewel dit in sy eerste roeping nog nie aan hom bekendgemaak was nie. Sien Gén. 12:1.

29 Naamlik soos vreemdelinge en reisigers gewoonlik doen, om dit weer op te pak en na ander plekke te neem.

30 Naamlik van die toekomstige besit van die land Kanaän, en vervolgens ook van die ewige lewe.

31 Dit is, die hemel, of die hemelse Jerusalem, waarvan die land Kanaän en daarna ook Jerusalem slegs skaduwees was.

32 Naamlik wat vas en onbeweeglik is. Die apostel stel dit teenoor tente, wat nie fondamente het nie. Sien Hebr. 13:14. Openb. 3:12; 21:2, ens.

33 Dit is, argitek of tekenaar van die bouplan, soos gewoonlik gedoen word voordat ’n mens oorgaan tot die bou van stede.

h Gén. 17:19; 21:2.

i Luk. 1:36.

34 Gr. tot neerwerping, of: tot grondlegging van die saad. Dit word nie net van Abraham verstaan, uit wie Sara die saad ontvang het nie; maar ook van Sara self, wat in hierdie ontvangenis, deur die krag van die geloof, haar eie saad op so ’n hoë ouderdom daarby gegee het, soos in alle natuurlike ontvangenis geskied. Sien ook Lev. 12:2 en die kanttekening.

35 Naamlik toe sy reeds negentig jaar oud was, en bowendien onvrugbaar. Sien Gén. 16:1. Rom. 4:19.

36 Want hoewel Sara aan die begin daaroor gelag het, so het sy nogtans daarna ook aan die belofte vasgehou.

k Gén. 15:5; 22:17. Rom. 4:18.

37 Naamlik nie net ten opsigte van Sara nie, maar ook van homself, soos Paulus verklaar in Rom. 4:19. Dat Abraham ná die dood van Sara nog verskeie kinders uit Ketúra gekry het, moet aan die vernude krag toegeskryf word, wat hy deur hierdie nuwe belofte ontvang het.

38 Gr. lip.

l Joh. 8:53.

m Gén. 23:4; 47:9.

39 Dit is, die saak wat verskeie kere aan hulle belowe was, van die besit van die land Kanaän en die Saad waarin alle geslagte van die aarde geseën sou word.

40 Soos deur Jakob uitdruklik betuig word, toe hy voor Farao gestaan het, Gén. 47:9, en van ander vóór en ná hom, Gén. 15:13; 28:4. Ps. 39:13.

41 Naamlik dat hulle vreemdelinge en bywoners op aarde is.

42 Naamlik wat buite hierdie wêreld in die hemel is, soos in vers 16 verklaar word.

43 Naamlik hier op aarde, soos die land van Mesopotámië of Chaldéa, waaruit Abraham met sy huisgesin vertrek het.

n Ex. 3:6. Matt. 22:32. Hand. 7:32.

44 Dit is, God ag dit nie benede sy waardigheid nie.

45 Naamlik selfs ná hul dood, soos Hy deurgaans die God van Abraham, Isak en Jakob genoem word. Sien Ex. 3:6. Waaruit Christus self tot die slotsom kom dat hulle nie net kinders van God was terwyl hulle op aarde geleef het nie, maar dat hul liggame ook weer sou opstaan, aangesien God nie ’n God van dooies is nie, maar van lewendes, Matt. 22:31, 32.

46 Naamlik wat fondamente in die hemel het, waarin God self sy heerlikheid openbaar, en hulle as ware burgers sal ontvang, Filip. 3:20.

o Gén. 22:10.

47 Dit is, God het van Abraham verlang om ’n vaste bewys van sy gehoorsaamheid te gee, Génesis 22.

48 Dit is, was hy bereid om te offer, of besig om hom te offer.

49 So word Isak genoem omdat slegs hy uit die vrye gebore was, en Ismael, uit die diensbare gebore, geen ware erfgenaam was nie.

p Gén. 21:12. Rom. 9:7. Gal. 3:29.

50 Of: van wie, soos hierdie Griekse woordjie pros ook verstaan kan word, Hebr. 1:7, 8.

51 Dit is, by homself besluit of bedink, deur die geloof, wat vasstaan op God se beloftes.

52 Dit voeg die apostel daarby, omdat hy hom wat God beveel het om te slag, reeds as dood beskou het. Uit hierdie toestand, wat as ’n toestand van die dood beskou kon word, het hy hom terug ontvang toe God hom die offer belet het.

q Gén. 27:28, 39.

53 Dit is, in sy seën die land Kanaän en die omgewing só verdeel, en Esau se nageslag só aan Jakob se nageslag onderwerp, asof hy die volle besit daarvan reeds gehad het.

r Gén. 48:15.

s Gén. 47:31.

54 Dit is, naby die dood.

55 Naamlik nie sy staf aanbid nie, soos sommige verkeerdelik meen, maar terwyl hy leun op sy staf, die God van sy vaders, en die Engel wat hom tot op daardie tydstip bygestaan het en van baie swarighede verlos het; dit is, die Seun van God; soos in Gén. 48:3, 15 gesien word.

56 Die Hebreeuse teks in Gén. 47:31 lui: aan die kop of koppenent van die bed. Die Griekse vertalers van die Ou Testament het egter vir mitta, dit is, bed, gelees matte, dit is, roede of staf; welke vertaling die apostel hier gevolg het, aangesien beide korrek kan wees. Want uit die vergelyking van Gén. 47:31 met Gén. 48:2 blyk dat Jakob, toe hy die seuns van Josef en daarna ook sy eie seuns geseën het, op sy bed gesit het, en vanweë sy swakheid op sy staf geleun het, omdat sy bene van die bed afgehang het, wat hy ná die seën weer opgetrek het, Gén. 49:33.

t Gén. 50:24.

57 Dit is, betuig dat God sy belofte sou volbring, van die verlossing van die kinders van Israel uit Egipte. Sien Gén. 50:24, ens.

58 Dit is, dat sy gebeente saamgeneem moes word na die land Kanaän, nie uit ’n bygeloof, of om sy gebeente daar te laat aanbid nie, wat nooit gebeur het nie, maar om die gemeenskap wat hy met sy broers aan die belofte van God gehad het, en sy hoop op die vervulling daarvan, ook ná sy dood, hierdeur te betuig en hul nageslag daarin te versterk.

v Ex. 2:2. Hand. 7:20.

59 Gr. vaders, dit is, ouers, naamlik Amram en Jogébed, Ex. 6:19, wat deur die skoonheid van die kind beweeg was om iets besonders van hom te verwag, wat die apostel hier aan hul geloof op God se beloftes toeskryf. Josephus, die geskiedskrywer, getuig in Oudhede dat aan die vader van Moses deur ’n goddelike openbaring bekendgemaak was dat hierdie seun hulle uit Egipte sou verlos.

60 Naamlik nie só dat hulle die kind, volgens die bevel van die koning, sou doodmaak nie, hoewel daar ’n mate van swakheid in hul geloof gekom het, toe hulle hom ewenwel daarna op die rivier as vondeling gelê het, egter met die hoop dat iemand hom sou vind en grootmaak, soos gebeur het. ’n Geloof, al gaan dit met swakheid gepaard, word hier dus ook as ’n waaragtige geloof gereken.

61 Dit is, toe hy veertig jaar oud geword het, soos Stéfanus getuig, Hand. 7:23.

62 Want sy het hom as haar seun aangeneem, Ex. 2:10. Hand. 7:21.

x Ps. 84:11.

63 Dit is, die vermaaklikhede en gemak van die hof van Farao, wat hy nie kon geniet sonder om teen God te sondig nie.

64 Dit is, wat hy ter wille van die verwagting van Christus, en volgens Christus se voorbeeld, sou moes ly. Sien dergelike in 2 Kor. 1:5. Kol. 1:24. Want Moses het ook die dag van Christus gesien, en hom daarin verheug, soos van Abraham gesê word, Joh. 8:56.

65 Naamlik wat ewig en onverganklik sou wees in die hemel, 1 Petr. 1:4-6, waarop die gelowiges ook mag sien, soos op ’n beloning. Nie omdat God dit aan hulle verskuldig sou wees, of omdat hulle dit sou verdien nie, maar omdat God hul Vader dit hulle as sy kinders uit genade beloof om te gee. Sien Matt. 5:10-12.

66 Naamlik met die hele volk van Israel, nieteenstaande die dreigemente van die koning. Sien Ex. 10:29.

67 Naamlik terwyl hy vashou aan God se bevel, sonder om deur enige vrees daarvan te wyk. Of: hy was dapper, standvastig.

68 Naamlik God. Sien Ps. 56:12; 118:6. Rom. 8:31.

69 Naamlik deur die geloof.

y Ex. 12:21.

70 Gr. aangieting, naamlik aan die bo-drumpels en deurposte van die Israeliete, Ex. 12:21, ens.

71 Dit is, nie sou beskadig of seermaak nie.

z Ex. 14:22.

72 Naamlik Moses, Aäron en die ander Israeliete. Want hoewel sommige onder hulle geen ware geloof gehad het nie, soos die apostel in Hebr. 3:18 getuig het, nogtans was daar ook baie ware gelowiges saam met hom; sien Hebr. 3:16; waarna hier eintlik verwys word.

a Jos. 6:20.

73 Naamlik van Josua en van die ander vroom Israeliete; soos in die voorgaande vers.

74 Naamlik deur die leër van die Israeliete met trompetgeklank, Jos. 6:20.

b Jos. 6:23. Jak. 2:25.

c Jos. 2:1.

75 Die Hebreeuse woord zona beteken ook ’n gasvrou; en die spioene het in haar huis gegaan om daar te oornag, Jos. 2:1. Die apostel noem haar egter hier, soos ook Jakobus in sy brief, hfst. 2:25, ’n hoer, dit wil dus voorkom of sy van beide hierdie dinge haar werk gemaak het; soos meermale onder die heidene geskied het, aangesien van haar man ook geen melding gemaak word nie, Jos. 2:18. Maar daarna, toe sy tot God bekeer is, het sy ’n voorbeeld van geloof en vroomheid geword, en onder die Israeliete getrou met Salmon, die vader van Boas, een van die voorouers van Dawid, en derhalwe ook van Christus. Sien Matt. 1:5.

76 Dit is, die ander, halsstarrige en onboetvaardige mense binne Jérigo.

77 Dit is, beleefd, en hulle in alles behulpsaam was.

d Rig. 6:11.

e Rig. 4:6.

f Rig. 13:24.

g Rig. 11:1; 12:7.

h 1 Sam. 17:45.

i 1 Sam. 12:20.

78 Naamlik wat ná Samuel en Dawid onder die volk van Israel was.

k Rig. 14:6. 1 Sam. 17:34. Dan. 6:23.

79 Naamlik toe Josua een-en-dertig konings, en Dawid al die omliggende koninkryke rondom die land Kanaän oorwin het.

80 Naamlik nie net deur ’n regverdige lewe te lei nie, maar ook in die uitoefen van openbare regspleging, soos baie godsalige regters en konings gedoen het.

81 Dit is, die vervulling van die beloftes wat aan hulle gemaak is, soos die besit van die land Kanaän en van enkele besondere weldade, soos aan Sara, Hanna, ens., en ook in die algemeen van die vergewing van sondes, die aanneming tot kinders, en die erfenis van die ewige lewe. Sien vers 16. Hand. 15:11.

82 Naamlik soos Simson, Rig. 14:5, 6, Dawid, 1 Sam. 17:34, 35, en Daniël, Dan. 6:23.

l Dan. 3:25.

m 1 Sam. 20:1. 1 Kon. 19:3. 2 Kon. 6:16.

n Job 42:10. Ps. 6:9. Jes. 38:21.

83 Naamlik soos die metgeselle van Daniël, Dan. 3:25.

84 Gr. die monde van die swaard, naamlik soos Dawid die swaard van Saul, 1 Samuel 20, Elía die swaard van Agab, 1 Konings 19, Elísa die swaard van die Arameërs, 2 Konings 6.

85 Naamlik soos Job, Job 42, Dawid, Psalm 6, Hiskía, Jesaja 38.

86 Naamlik soos baie rigters en konings.

87 Naamlik soos Jónatan, 1 Samuel 14.

o 1 Kon. 17:23. 2 Kon. 4:36.

p Hand. 22:25.

88 Soos die weduwee van Sarfat deur Elía, 1 Konings 17, die Sunamitiese vrou, 2 Konings 4, deur Elísa.

89 Dit is, nadat hulle deur die profete uit die dood opgewek was.

90 Naamlik uitgerek soos vel op ’n trommel, om daarna met stokke geslaan en gepynig te word tot die dood, soos die Griekse woord meebring. Hier verwys die apostel ook na die voorbeeld van Eleásar en dergelike pyniginge onder die tiran Antiochus, waarvan ons kan lees in 2 Makkabeërs 6:18, ens.

91 Naamlik wat deur die dienaars van Antiochus aangebied was, indien hy maar net sou voorgee om God se wet te oortree, soos hulle versoek het.

92 Naamlik hiernamaals op die laaste dag, Dan. 12:2.

q Jer. 20:2.

93 Naamlik soos Miga, 1 Konings 22, Amos, Jeremia, ens.

r 1 Kon. 21:13.

s 2 Kon. 1:8. Matt. 3:4.

94 Soos Sagaría, die seun van Jójada, 2 Kronieke 24.

95 Soos die ou Joodse geskiedenisse getuig van Jesaja onder die tirannie van Manasse. Hieruit blyk dat die apostel nie net uit die goddelike Skrif nie, maar ook uit ander geskiedenisse wat aan die Hebreërs bekend was, voorbeelde beskryf; soos ook in vers 35 se kanttekening aangeteken is.

96 Naamlik deur swaar dreigemente en pyniginge.

97 Gr. deur die dood van die swaard; soos baie in die tyd van Manasse, 2 Kon. 21:16, en onder ander tiranne.

98 Gr. het rondgeswerf.

99 Soos van Elía verklaar word, 2 Kon. 1:8, en soos die profete se kleding oor die algemeen was, soos te sien is in Sag. 13:4.

100 Die wêreldse mense het sulke gelowiges as ’n uitvaagsel van die wêreld beskou, maar die apostel getuig daarenteen dat die wêreld hulle nie werd was nie, en dat God hulle daarom buite die samelewing onderhou het; soos Dawid lank in die wildernisse rondgedwaal het, 1 Samuel 22-24, Elía onder Agab, 1 Konings 19, en die honderd profete wat in die spelonke weggesteek was, 1 Konings 18, soos ook baie ander waarvan die geskiedenisse melding maak.

101 Naamlik van wie in hierdie hoofstuk melding gemaak word.

102 Dit is, die beloofde saak, naamlik Christus in die vlees geopenbaar, met die vervulling van al die skaduwees van die Ou Testament, en van die toestand van die kerk van die Nuwe Testament onder Hom deur die hele wêreld, beloof. Sien Luk. 10:23, 24.

103 Naamlik dat in ons tyd dit alles volbring sou word.

104 Sommige verstaan dit as hulle saligheid in die hemel. Dit sou egter in stryd wees met dit wat by die voorbeeld van Henog aangeteken is in vers 5, en met dit wat van hulle hoop gesê is in vers 16, en met die belofte van Christus in Matt. 5:12, en ander plekke in die Skrif; asook met die tyd waarin Paulus dit geskryf het, toe Christus lankal opgevaar het na die hemel, en derhalwe, soos hulle ook gemeen het, die voorvaders in die hemel gebring was. Dit moet egter verstaan word as die koms van Christus in die vlees, en as die volmaking van die toestand van die kerk onder die Nuwe Testament, soos tevore aangedui is. Want as die volmaaktheid in die Ou Testament was, dan sou die Nuwe Testament nie nodig gewees het nie, en sou hulle hul volmaking uit ’n ander oorsaak gehad het as ons. Sonder ons kan dus gepas verstaan word as deur ’n ander oorsaak as ons.