Génesis 15
Verbond van God met Abram.
NÁ hierdie dinge het die woord van die HERE tot Abram gekom 1in ’n gesig en gesê: Vrees nie, Abram, 2aEk is vir jou ’n skild en 3jou loon is baie groot.
Toe vra Abram: Here HERE, 4wat sal U my gee, 5aangesien ek sonder kinders heengaan en die 6erfgenaam van my huis 7die Damaskéner Eliëser is?
Verder het Abram gesê: Aan my het U geen 8nageslag gegee nie; so sal dan 9die bediende van my huis 10my erfgenaam wees.
Toe kom die woord van die HERE tot hom en sê: 11Hierdie een sal jou erfgenaam nie wees nie, maar die een wat 12uit jou liggaam sal voortkom, hy sal jou erfgenaam wees.
Daarop lei 13Hy 14hom 15uit na buite met die woorde: Kyk nou op na die hemel en tel die sterre as jy hulle kan tel. En Hy sê vir hom: b16So sal jou nageslag wees.
cEn 17hy het in die HERE geglo; en 18Hy het hom dit 19tot geregtigheid gereken.
Verder het Hy vir hom gesê: Ek is die HERE wat jou uitgelei het 20uit Ur van die Chaldeërs dom jou hierdie land in besit te gee.
En hy sê: Here HERE, waaraan sal ek weet 21dat ek dit in besit sal neem?
En Hy antwoord hom: 22Neem vir My ’n driejaaroud vers en ’n driejaaroud bokooi en ’n driejaaroud ram en ’n tortelduif en ’n jong duif.
En hy het dit alles 23vir Hom gebring en dit middeldeur 24gedeel en 25die helftes teenoor mekaar gelê; maar die voëls het hy nie verdeel nie.
Toe kom daar roofvoëls op die dooie diere af, maar Abram het hulle 26weggejaag.
En toe die son wou ondergaan, val daar ’n diepe slaap op Abram, en kyk, skrik en groot 27duisternis het hom oorval.
Daarop sê Hy vir Abram: 28Weet verseker edat jou nageslag vreemdelinge sal wees in ’n land 29wat aan hulle nie behoort nie; daar sal 30hulle diensbaar wees en verdruk word 31vierhonderd jaar lank.
Maar Ek sal ook die nasie 32oordeel aan wie hulle diensbaar moet wees, en daarna sal hulle uittrek fmet baie goed.
gMaar 33jý sal na jou vaders gaan in vrede, jy sal in 34goeie ouderdom begrawe word.
hEn 35die vierde geslag sal hierheen terugkom, want die ongeregtigheid van 36die Amoriete 37is tot nog toe nie vol nie.
En ná sononder, toe dit heeltemal donker was, gaan daar ’n 38rokende oond en 39vurige fakkel tussen dié stukke vleis 40deur.
Op dié dag het die HERE met Abram ’n verbond 41gesluit en gesê: iAan jou nageslag 42gee Ek hierdie land, 43van die rivier van Egipte af tot by die groot rivier, die 44Eufraatrivier:
45die Keniete en Kenissiete en Kadmoniete
en Hetiete en Feresiete en 46Refaïete
en Amoriete en Kanaäniete en Girgasiete en Jebusiete.
| a Ps. 16:6; 18:3; 19:12. | 1 ’n Manier waarop God Hom openbaar aan die mens terwyl hy nie slaap nie, waardeur óf iets uitwendig deur God aan hom verskyn, óf hy in sy gees opgeneem word, om daardeur inwendig te sien of te verstaan wat die HERE aan hom wil bekendmaak, Núm. 12:6-8; 24:4. Jes. 1:1. Hand. 10:10, 11. Dit wil voorkom of God in hierdie gesig ook uitwendig aan Abram verskyn. Sien vers 5, ens.
2 Hierdie woorde bevat die volheid van alle geluksaligheid wat God sy kinders in die Messías belowe en gee, bestaande uit die beskerming teen alle kwaad en skenking van alle goed, aanvanklik hier op aarde, en volmaak in die hiernamaals. 3 Of: jou loon in baie groot mate. |
| 4 Dit is, watter gawe sal my verkwik, solank ek nie die vervulling van u belofte aangaande my nageslag, waaruit die Messías sal voortkom, sien nie.
5 Anders: ek gaan tog sonder kinders. 6 Hebr. seun van verwerwing of bestiering of van versorging van my huis, dit is, die versorger van my huis. So word ’n seun van die betroubaarheid gesien, 1 Kon. 1:52, as ’n betroubare man. So ook seuns van die ballingskap, Esra 4:1, as diegene wat in ballingskap was; seuns van die ellende, Spr. 31:5, as ellendiges; en Jer. 48:45 seuns van die beroering, dit is, rumoermakers, as diegene wat beroering veroorsaak. 7 Hebr. Dammesek, dit is, van Damaskus, of Damaskéner. |
| 8 Dit is, seun. Sien Gén. 4:25 se kanttekening.
9 Hebr. die seun van my huis. Dit is, my kneg, wat in my huis gebore is. Vgl. Gén. 14:14. Met hierdie manier van spreek word die ingebore knegte onderskei van die seuns van die skoot of eie kinders, soos in Spr. 31:2. Jer. 2:14. 10 Hebr. sal my erf. So ook in vers 4. |
| 11 Naamlik Eliëser, die Damaskéner.
12 Hebr. uit jou ingewande. Sien 2 Sam. 7:12. Vgl. Gén. 35:11. 2 Kron. 6:9. |
| b Ex. 32:13. Deut. 10:22. Rom. 4:18. Hebr. 11:12. | 13 Naamlik God.
14 Naamlik Abram. 15 Buite die tent. 16 Vgl. Gén. 13:16. 1 Kon. 4:20. |
| c Rom. 4:3, 9, 18, 22. Gal. 3:6. Jak. 2:23. | 17 Nie dat Abram hier eers begin het om te glo nie, maar dat hy sterker geword het in die geloof, terwyl hy sy vlees oorwin; en die groot beloftes wat God in verse 1, 4, 5 van sy nageslag, en vernaamlik van die Messías, aan hom gegee het, tot troos en saligheid van sy siel, al hoe meer aanneem.
18 Dit is, God het hom, wat geen geregtigheid in homself gehad het om voor God se gerig te bestaan nie, uit louter genade as regverdig geag deur die geloof in God se belofte en die beloofde Middelaar, Rom. 4:2, 3, ens. 19 Sien Ps. 106:31. Rom. 4:3. Gal. 3:6. Jak. 2:23. |
| d Ps. 105:11. | 20 Sien Gén. 11:31. |
| 21 Hoewel Abram glo, begeer hy nogtans nadere kennis en versterking van God, soos ook ander gelowiges vroeër gedoen het, Rig. 6:37. 2 Kon. 20:8. |
| 22 Dit is opmerklik dat hier sulke diere geneem word soos meestal in die Ou Testamentiese offerdiens gebruik was. |
| 23 Vir God, wat tevore, vers 9, gesê het: Neem vir My, dit is, om My toe te bring.
24 Terwyl hy sonder twyfel deur God onderrig is. 25 Hebr. die man van sy deel teenoor sy naaste of vriend, dit is, die stukke wat by mekaar behoort het, het hy teenoor mekaar gelê, byvoorbeeld die regterkant van die vers teenoor die linkerkant, ens. |
| 26 Met geblaas, volgens die betekenis van die Hebreeuse woord. |
| 27 Duisternis beteken in die Heilige Skrif dikwels droefheid, ellende, teëspoed, vgl. Ps. 35:14; 38:7 en die kanttekeninge, ens. |
| e Ex. 12:40. Hand. 7:6. Gal. 3:17. | 28 Hebr. Wetende sal jy weet.
29 Verstaan die land Kanaän, maar vernaamlik Egipte. 30 Naamlik, die Israeliete. 31 Die getal van hierdie vierhonderd jaar (volgens die mees gangbare mening) word hier as ’n afgeronde getal geneem, soos dit dikwels in so ’n beskrywing plaasvind, soos in Rig. 11:26; 20:46 en die kanttekening. 2 Sam. 5:4, 5. 1 Kon. 15:25 en die kanttekening. Die presiese getal is 430 jaar, Ex. 12:41. Gal. 3:17, wat ’n aanvang geneem het met die tyd van die verbond wat God hier met Abram gesluit het ter bevestiging van sy voorgaande beloftes, soos blyk uit Paulus se woorde, Gal. 3:17. Die einde van die voorgemelde jare is die uittog van die kinders van Israel uit Egipte, of die gee van die wet. Ander neem die begin van hierdie jare vanaf die uittog van Abram uit Ur van die Chaldeërs, of uit Haran, of vanaf die geboorte van Isak, of vanaf die tyd toe Ismael Isak bespot het, wat deur Paulus ’n vervolging genoem word, Gal. 4:29. |
| f Ex. 3:22; 11:2; 12:35, 36. | 32 Hebr. rig of regspreek. Dit beteken dikwels om iemand se saak te bereg en te besleg, óf tot sy nadeel om hom te straf, soos hier en in Ps. 51:6, óf tot sy voordeel, om hom te beskerm, soos in Gén. 30:6. Ps. 7:9. Jer. 5:28; 22:16. |
| g Gén. 25:7, 8. | 33 Dit is, jy sal sterwe na die liggaam, maar na die siel vergader word tot die staat van die ander lewe. Vgl. Gén. 25:8, 17.
34 Hebr. in goeie grysheid. ’n Goeie ouderdom bestaan eintlik nie slegs in ’n lang lewe en die tydelike geluk nie, maar in die hele lewe wat deurgebring is in godvrugtigheid voor God, regverdigheid jeens die mense, matigheid en gerustheid by jouself. So ook in Gén. 25:8. Rig. 8:32. 1 Kron. 29:28. |
| h Ex. 12:40. | 35 Anders: in die vierde geslag sal hulle terugkom, dit is, ná die einde van vierhonderd jaar, terwyl die leeftyd van die mens in daardie tyd op omtrent honderd jaar gereken was.
36 En van ander bose nasies, wat hieronder genoem word, verse 19-21. So ook in Gén. 48:22. 1 Kon. 21:26. 2 Kon. 21:11. 37 Omdat God hierdie land aan die Amoriete gegee het, en besluit het om hulle nie daaruit te verdelg voordat hulle dit deur en deur sou verdien het nie, so wou Hy die Amoriete die tyd laat vervul, en intussen sy volk beproef en oefen, Jer. 51:13. Matt. 23:32. |
| 38 Hebr. oond van rook. Die verdrukking van die volk van Israel in Egipte word vergelyk met ’n yster-smeltoond, Deut. 4:20. 1 Kon. 8:51. Jer. 11:4.
39 Hebr. fakkel van vuur, wat God se teenwoordigheid en die toekomende verlossing uit die verdrukking beteken. Sien Rig. 6:21. Jes. 62:1. Sag. 12:6. 40 God sluit hier op ’n besonder plegtige, maar baie vriendelike wyse sy verbond met Abram, Jes. 41:8 en Jak. 2:23 en die kanttekeninge, net soos die een mens, vriend en bondgenoot in daardie tyd gewoond was om met die ander te doen; naamlik deur slagting van diere en verdeling van die stukke, waar die bondgenote dan in die middel deurgegaan het, as teken dat die verbondsbreker waardig was om so in stukke gekap te word, sien Jer. 34:18, 19. |
| i Gén. 12:7; 13:15; 24:7; 26:4. Ex. 32:13. Deut. 1:8; 34:4. | 41 Hebr. gesny of gekap. ’n Manier van spreek geneem van die slag van diere, en verdeling van die stukke, sien vers 17.
42 Naamlik deur my beslote voorneme en verklaarde belofte, Gén. 13:15, hoewel die uitvoering nog tot die tyd in vers 13 genoem, uitgestel moet word. 43 Hierdeur word die rivier Sihor verstaan, wat Egipte van Kanaän skei, Núm. 34:5. Jos. 13:3. 1 Kron. 13:5. Ander verstaan hier die Nylrivier. 44 Sien Gén. 2:14 en die vervulling hiervan in 2 Sam. 8:3. 1 Kon. 4:21; 9:21. 1 Kron. 18:3. 2 Kron. 9:26. |
| 45 Hier volg die lys van volke wat die land Kanaän vóór die Israeliete besit het. Vgl. dit met Gén. 10:15, 16, ens. en met die kanttekeninge daar. |
| 46 Sien oor hulle Gén. 14:5. |
Verbond van God met Abram.
NÁ hierdie dinge het die woord van die HERE tot Abram gekom 1in ’n gesig en gesê: Vrees nie, Abram, 2aEk is vir jou ’n skild en 3jou loon is baie groot.
| a Ps. 16:6; 18:3; 19:12. | 1 ’n Manier waarop God Hom openbaar aan die mens terwyl hy nie slaap nie, waardeur óf iets uitwendig deur God aan hom verskyn, óf hy in sy gees opgeneem word, om daardeur inwendig te sien of te verstaan wat die HERE aan hom wil bekendmaak, Núm. 12:6-8; 24:4. Jes. 1:1. Hand. 10:10, 11. Dit wil voorkom of God in hierdie gesig ook uitwendig aan Abram verskyn. Sien vers 5, ens.
2 Hierdie woorde bevat die volheid van alle geluksaligheid wat God sy kinders in die Messías belowe en gee, bestaande uit die beskerming teen alle kwaad en skenking van alle goed, aanvanklik hier op aarde, en volmaak in die hiernamaals. 3 Of: jou loon in baie groot mate. |
Toe vra Abram: Here HERE, 4wat sal U my gee, 5aangesien ek sonder kinders heengaan en die 6erfgenaam van my huis 7die Damaskéner Eliëser is?
| 4 Dit is, watter gawe sal my verkwik, solank ek nie die vervulling van u belofte aangaande my nageslag, waaruit die Messías sal voortkom, sien nie.
5 Anders: ek gaan tog sonder kinders. 6 Hebr. seun van verwerwing of bestiering of van versorging van my huis, dit is, die versorger van my huis. So word ’n seun van die betroubaarheid gesien, 1 Kon. 1:52, as ’n betroubare man. So ook seuns van die ballingskap, Esra 4:1, as diegene wat in ballingskap was; seuns van die ellende, Spr. 31:5, as ellendiges; en Jer. 48:45 seuns van die beroering, dit is, rumoermakers, as diegene wat beroering veroorsaak. 7 Hebr. Dammesek, dit is, van Damaskus, of Damaskéner. |
Verder het Abram gesê: Aan my het U geen 8nageslag gegee nie; so sal dan 9die bediende van my huis 10my erfgenaam wees.
| 8 Dit is, seun. Sien Gén. 4:25 se kanttekening.
9 Hebr. die seun van my huis. Dit is, my kneg, wat in my huis gebore is. Vgl. Gén. 14:14. Met hierdie manier van spreek word die ingebore knegte onderskei van die seuns van die skoot of eie kinders, soos in Spr. 31:2. Jer. 2:14. 10 Hebr. sal my erf. So ook in vers 4. |
Toe kom die woord van die HERE tot hom en sê: 11Hierdie een sal jou erfgenaam nie wees nie, maar die een wat 12uit jou liggaam sal voortkom, hy sal jou erfgenaam wees.
| 11 Naamlik Eliëser, die Damaskéner.
12 Hebr. uit jou ingewande. Sien 2 Sam. 7:12. Vgl. Gén. 35:11. 2 Kron. 6:9. |
Daarop lei 13Hy 14hom 15uit na buite met die woorde: Kyk nou op na die hemel en tel die sterre as jy hulle kan tel. En Hy sê vir hom: b16So sal jou nageslag wees.
| b Ex. 32:13. Deut. 10:22. Rom. 4:18. Hebr. 11:12. | 13 Naamlik God.
14 Naamlik Abram. 15 Buite die tent. 16 Vgl. Gén. 13:16. 1 Kon. 4:20. |
cEn 17hy het in die HERE geglo; en 18Hy het hom dit 19tot geregtigheid gereken.
| c Rom. 4:3, 9, 18, 22. Gal. 3:6. Jak. 2:23. | 17 Nie dat Abram hier eers begin het om te glo nie, maar dat hy sterker geword het in die geloof, terwyl hy sy vlees oorwin; en die groot beloftes wat God in verse 1, 4, 5 van sy nageslag, en vernaamlik van die Messías, aan hom gegee het, tot troos en saligheid van sy siel, al hoe meer aanneem.
18 Dit is, God het hom, wat geen geregtigheid in homself gehad het om voor God se gerig te bestaan nie, uit louter genade as regverdig geag deur die geloof in God se belofte en die beloofde Middelaar, Rom. 4:2, 3, ens. 19 Sien Ps. 106:31. Rom. 4:3. Gal. 3:6. Jak. 2:23. |
Verder het Hy vir hom gesê: Ek is die HERE wat jou uitgelei het 20uit Ur van die Chaldeërs dom jou hierdie land in besit te gee.
| d Ps. 105:11. | 20 Sien Gén. 11:31. |
En hy sê: Here HERE, waaraan sal ek weet 21dat ek dit in besit sal neem?
| 21 Hoewel Abram glo, begeer hy nogtans nadere kennis en versterking van God, soos ook ander gelowiges vroeër gedoen het, Rig. 6:37. 2 Kon. 20:8. |
En Hy antwoord hom: 22Neem vir My ’n driejaaroud vers en ’n driejaaroud bokooi en ’n driejaaroud ram en ’n tortelduif en ’n jong duif.
| 22 Dit is opmerklik dat hier sulke diere geneem word soos meestal in die Ou Testamentiese offerdiens gebruik was. |
En hy het dit alles 23vir Hom gebring en dit middeldeur 24gedeel en 25die helftes teenoor mekaar gelê; maar die voëls het hy nie verdeel nie.
| 23 Vir God, wat tevore, vers 9, gesê het: Neem vir My, dit is, om My toe te bring.
24 Terwyl hy sonder twyfel deur God onderrig is. 25 Hebr. die man van sy deel teenoor sy naaste of vriend, dit is, die stukke wat by mekaar behoort het, het hy teenoor mekaar gelê, byvoorbeeld die regterkant van die vers teenoor die linkerkant, ens. |
Toe kom daar roofvoëls op die dooie diere af, maar Abram het hulle 26weggejaag.
| 26 Met geblaas, volgens die betekenis van die Hebreeuse woord. |
En toe die son wou ondergaan, val daar ’n diepe slaap op Abram, en kyk, skrik en groot 27duisternis het hom oorval.
| 27 Duisternis beteken in die Heilige Skrif dikwels droefheid, ellende, teëspoed, vgl. Ps. 35:14; 38:7 en die kanttekeninge, ens. |
Daarop sê Hy vir Abram: 28Weet verseker edat jou nageslag vreemdelinge sal wees in ’n land 29wat aan hulle nie behoort nie; daar sal 30hulle diensbaar wees en verdruk word 31vierhonderd jaar lank.
| e Ex. 12:40. Hand. 7:6. Gal. 3:17. | 28 Hebr. Wetende sal jy weet.
29 Verstaan die land Kanaän, maar vernaamlik Egipte. 30 Naamlik, die Israeliete. 31 Die getal van hierdie vierhonderd jaar (volgens die mees gangbare mening) word hier as ’n afgeronde getal geneem, soos dit dikwels in so ’n beskrywing plaasvind, soos in Rig. 11:26; 20:46 en die kanttekening. 2 Sam. 5:4, 5. 1 Kon. 15:25 en die kanttekening. Die presiese getal is 430 jaar, Ex. 12:41. Gal. 3:17, wat ’n aanvang geneem het met die tyd van die verbond wat God hier met Abram gesluit het ter bevestiging van sy voorgaande beloftes, soos blyk uit Paulus se woorde, Gal. 3:17. Die einde van die voorgemelde jare is die uittog van die kinders van Israel uit Egipte, of die gee van die wet. Ander neem die begin van hierdie jare vanaf die uittog van Abram uit Ur van die Chaldeërs, of uit Haran, of vanaf die geboorte van Isak, of vanaf die tyd toe Ismael Isak bespot het, wat deur Paulus ’n vervolging genoem word, Gal. 4:29. |
Maar Ek sal ook die nasie 32oordeel aan wie hulle diensbaar moet wees, en daarna sal hulle uittrek fmet baie goed.
| f Ex. 3:22; 11:2; 12:35, 36. | 32 Hebr. rig of regspreek. Dit beteken dikwels om iemand se saak te bereg en te besleg, óf tot sy nadeel om hom te straf, soos hier en in Ps. 51:6, óf tot sy voordeel, om hom te beskerm, soos in Gén. 30:6. Ps. 7:9. Jer. 5:28; 22:16. |
gMaar 33jý sal na jou vaders gaan in vrede, jy sal in 34goeie ouderdom begrawe word.
| g Gén. 25:7, 8. | 33 Dit is, jy sal sterwe na die liggaam, maar na die siel vergader word tot die staat van die ander lewe. Vgl. Gén. 25:8, 17.
34 Hebr. in goeie grysheid. ’n Goeie ouderdom bestaan eintlik nie slegs in ’n lang lewe en die tydelike geluk nie, maar in die hele lewe wat deurgebring is in godvrugtigheid voor God, regverdigheid jeens die mense, matigheid en gerustheid by jouself. So ook in Gén. 25:8. Rig. 8:32. 1 Kron. 29:28. |
hEn 35die vierde geslag sal hierheen terugkom, want die ongeregtigheid van 36die Amoriete 37is tot nog toe nie vol nie.
| h Ex. 12:40. | 35 Anders: in die vierde geslag sal hulle terugkom, dit is, ná die einde van vierhonderd jaar, terwyl die leeftyd van die mens in daardie tyd op omtrent honderd jaar gereken was.
36 En van ander bose nasies, wat hieronder genoem word, verse 19-21. So ook in Gén. 48:22. 1 Kon. 21:26. 2 Kon. 21:11. 37 Omdat God hierdie land aan die Amoriete gegee het, en besluit het om hulle nie daaruit te verdelg voordat hulle dit deur en deur sou verdien het nie, so wou Hy die Amoriete die tyd laat vervul, en intussen sy volk beproef en oefen, Jer. 51:13. Matt. 23:32. |
En ná sononder, toe dit heeltemal donker was, gaan daar ’n 38rokende oond en 39vurige fakkel tussen dié stukke vleis 40deur.
| 38 Hebr. oond van rook. Die verdrukking van die volk van Israel in Egipte word vergelyk met ’n yster-smeltoond, Deut. 4:20. 1 Kon. 8:51. Jer. 11:4.
39 Hebr. fakkel van vuur, wat God se teenwoordigheid en die toekomende verlossing uit die verdrukking beteken. Sien Rig. 6:21. Jes. 62:1. Sag. 12:6. 40 God sluit hier op ’n besonder plegtige, maar baie vriendelike wyse sy verbond met Abram, Jes. 41:8 en Jak. 2:23 en die kanttekeninge, net soos die een mens, vriend en bondgenoot in daardie tyd gewoond was om met die ander te doen; naamlik deur slagting van diere en verdeling van die stukke, waar die bondgenote dan in die middel deurgegaan het, as teken dat die verbondsbreker waardig was om so in stukke gekap te word, sien Jer. 34:18, 19. |
Op dié dag het die HERE met Abram ’n verbond 41gesluit en gesê: iAan jou nageslag 42gee Ek hierdie land, 43van die rivier van Egipte af tot by die groot rivier, die 44Eufraatrivier:
| i Gén. 12:7; 13:15; 24:7; 26:4. Ex. 32:13. Deut. 1:8; 34:4. | 41 Hebr. gesny of gekap. ’n Manier van spreek geneem van die slag van diere, en verdeling van die stukke, sien vers 17.
42 Naamlik deur my beslote voorneme en verklaarde belofte, Gén. 13:15, hoewel die uitvoering nog tot die tyd in vers 13 genoem, uitgestel moet word. 43 Hierdeur word die rivier Sihor verstaan, wat Egipte van Kanaän skei, Núm. 34:5. Jos. 13:3. 1 Kron. 13:5. Ander verstaan hier die Nylrivier. 44 Sien Gén. 2:14 en die vervulling hiervan in 2 Sam. 8:3. 1 Kon. 4:21; 9:21. 1 Kron. 18:3. 2 Kron. 9:26. |
45die Keniete en Kenissiete en Kadmoniete
| 45 Hier volg die lys van volke wat die land Kanaän vóór die Israeliete besit het. Vgl. dit met Gén. 10:15, 16, ens. en met die kanttekeninge daar. |
en Hetiete en Feresiete en 46Refaïete
| 46 Sien oor hulle Gén. 14:5. |
en Amoriete en Kanaäniete en Girgasiete en Jebusiete.