Génesis 17
God verander die naam van Abram en stel die besnydenis in.
TOE Abram 1negen-en-negentig jaar oud was, het die HERE aan Abram verskyn en vir hom gesê: Ek is 2God, die Almagtige; awandel 3voor my aangesig, 4dan sal jy 5opreg wees.
En bEk wil my verbond 6sluit tussen My en jou, en cjou 7buitengewoon vermeerder.
Toe 8val Abram op sy aangesig, en God het met hom gespreek en gesê:
Wat My aangaan, kyk, my verbond is met jou, en jy sal ddie 9vader van ’n menigte van nasies word.
Daarom sal hulle jou nie meer Abram noem nie, maar jou naam sal wees 10Abraham, want Ek maak jou ’n vader van ’n menigte van nasies.
En Ek sal jou buitengewoon vrugbaar maak: Ek sal jou 11tot nasies maak, en ekonings sal uit jou voortkom.
En Ek sal my verbond 12oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as f’n 13ewige verbond, om vir jou ’n 14God te wees en vir jou nageslag ná jou.
En gEk sal aan jou en jou nageslag ná jou die 15land van jou vreemdelingskap gee, die hele land Kanaän, 16as ’n ewige besitting; en Ek sal vir hulle ’n God wees.
Verder het God aan Abraham gesê: 17Maar jý moet my verbond hou, jy en jou nageslag ná jou, van geslag tot geslag.
Dit is 18my verbond wat julle moet hou tussen My en julle en jou nageslag ná jou: Al wat 19manlik onder julle is, moet besny word —
julle moet aan die 20vlees van julle voorhuid besny word, en hdit sal ’n 21teken wees van die verbond tussen My en julle.
’n iSeuntjie van agt dae dan moet onder julle besny word, al wat manlik is in julle geslagte. 22Die wat in jou huis gebore is, en die wat van enige 23vreemdeling met geld 24gekoop is, wat nie van jou geslag is nie —
die wat in jou huis gebore en wat met jou geld gekoop is, moet 25sekerlik besny word. So moet dan my verbond in julle vlees wees as ’n 26ewige verbond.
En wat manlik is en die voorhuid het, 27wat nie aan die vlees van sy voorhuid besny is nie — 28dié siel moet uit sy volksgenote uitgeroei word: hy het 29my verbond verbreek.
Verder het God aan Abraham gesê: Sarai, jou vrou, moet jy nie Sarai noem nie, maar haar naam sal 30Sara wees.
En Ek sal haar 31seën en jou uit haar ook ’n seun gee; ja, Ek sal haar seën, sodat sy tot nasies sal word; konings van volke sal uit haar voortkom.
Toe 32val Abraham op sy aangesig, en hy 33lag en sê in sy hart: Kan daar vir een 34wat honderd jaar oud is, ’n kind gebore word? Of kan Sara, 35wat negentig jaar oud is, baar?
En Abraham sê aan God: 36Ag, mag Ismael lewe voor u aangesig!
Toe antwoord God: Voorwaar, jou vrou kSara sal vir jou ’n seun baar, en jy moet hom 37Isak noem; en Ek sal my verbond met hom oprig as ’n 38ewige verbond vir sy nageslag ná hom.
Ook wat Ismael aangaan, het Ek jou verhoor. Kyk, lEk seën hom en maak hom vrugbaar en vermeerder hom buitengewoon. 39Twaalf vorste sal hy verwek, en Ek sal hom ’n groot nasie maak.
Maar 40my verbond sal Ek oprig met Isak wat Sara vir jou 41anderjaar mop hierdie tyd sal baar.
En nadat Hy klaar met hom gespreek het, het God van Abraham af 42opgevaar.
Daarop neem Abraham sy seun Ismael en almal wat in sy huis gebore is, en almal wat met sy geld gekoop is, almal wat manlik was onder die mense in die huis van Abraham, en hy het die vlees van hulle voorhuid nog op daardie selfde dag besny, soos God met hom gespreek het.
En Abraham was 43negen-en-negentig jaar oud toe hy aan die vlees van sy voorhuid besny is.
En sy seun Ismael was dertien jaar oud toe hy aan die vlees van sy voorhuid besny is.
44Op daardie selfde dag is Abraham en sy seun Ismael besny
en al die manne van sy huis — die wat in sy huis gebore en die wat 45van vreemdelinge met geld gekoop is, is saam met hom besny.
| a Gén. 5:22. | 1 Hebr. ’n seun van negentig jaar en nege jare. Dit was die vyf-en-twintigste jaar nadat hy die belofte van die vermenigvuldiging van sy nageslag in Haran ontvang het, Gén. 12:2-4.
2 Dit is, wat nie net sterk en by magte is om jou teen alle kwaad te bewaar nie, maar ook genoegsaam om jou met alles wat nodig is na liggaam en siel te versorg; aangesien Ek ’n God is wat die genoegsaamheid in Myself ewiglik en onveranderlik besit, sodat hy wat Ek as my bondgenoot aanneem, geluksalig is. 3 Sonder geveinsdheid, met ’n opregte hart My vertrou, en My vrees asof jy in my teenwoordigheid verkeer. So ook in Gén. 24:40. Vgl. Gén. 5:22, 24. 4 Of: en wees opreg. 5 Sien Gén. 6:9. |
| b Gén. 15:18. Ex. 2:24; 6:4. Lev. 26:42.
c Gén. 12:2; 13:16; 15:5. |
6 Dit is, vernuwe, en met ’n heilige sakrament bevestig. Sien vers 10.
7 Hebr. in uitermate uitermate. |
| 8 Daarmee betuig hy nie net sy nietigheid en onwaardigheid nie, maar ook sy eerbiedige, nederige en dankbare hart teenoor die almagtige en genadige God. So ook in vers 17. Lev. 9:24. Eség. 43:3. |
| d Rom. 4:17. | 9 Nie net na die vlees nie, soos van die Israeliete, Ismaeliete, Idumeërs, Ketureërs nie, maar in die besonder na die gees, soos van alle ware gelowiges deur die hele wêreld, van watter geslag en nasie hulle ook al mag wees, Rom. 4:16, 17. Vgl. Gén. 12:2 en die kanttekening. |
| 10 In hierdie naam Abraham is die letter h ingevoeg, synde die eerste letter van die woord hamon, wat God hier gebruik, en wat menigte of veelheid beteken. Dit is die eerste naam wat God verander het; en hieruit het die gebruik ontstaan dat die name by die besnydenis gegee word. |
| e Matt. 1:6, ens. | 11 Sien vers 4 se kanttekening. |
| f Gén. 13:15. | 12 Of: bevestig.
13 Ewig vir alle gelowiges in Christus, ten opsigte van die geestelike; maar vir die Israeliete tydelik, tot die koms van Christus, ten opsigte van die liggaamlike, asook dit wat daarmee saamgaan en in die besonder hierdie sakrament van die besnydenis. 14 Dit is, tot jou Saligmaker, deur die komende Messías. Hierdie manier van spreek omvat die weldade wat hierdie genadeverbond meebring; sien Lev. 26:12. Ps. 33:12; 144:15. Jer. 31:33. |
| g Gén. 15:18. Deut. 1:8. | 15 Waarin jy as vreemdeling gekom het, gereis het, nou nog verkeer en sal verkeer. Sien Gén. 28:4; 36:7; 37:1. In die Hebreeus staan die woord vreemdelingskap in die meervoud, om die aanhoudendheid en langdurigheid van die tyd waarin hy daar vreemdeling sou wees, aan te dui.
16 Hebr. as ’n besitting van die ewigheid. Sien vers 7 se kanttekening. |
| 17 Dit is, wat jou aangaan, of van jou kant. Nadat God sy beloftes gegee het, vereis Hy ook die verpligting van sy volk, as die ander deel van die verbond. Vgl. dit met vers 4. |
| 18 Dit is, die teken en seël van my verbond, soos in vers 11 verklaar word. Sien Rom. 4:11. Hierdie manier van spreek, waardeur die teken die naam dra van die saak wat aangedui word, word menigmaal in die sakramente gebruik, nie net om die geestelike weldade vir ons aan te dui en te verklaar nie, maar ook om dit aan elke bondgenoot te verseël. Vgl. hiermee Ex. 12:11. Matt. 26:17. Hand. 22:16. 1 Kor. 10:16; 11:24, 25. Tit. 3:5.
19 Net soos die natuurlike onreinheid van die vroue met die manne gedeel was, so het die belofte van genade ook aan die vroue behoort. Nogtans het God ’n sakrament ingestel wat net aan die manlike geslag bedien kon word, omdat die manne die vernaamste oorsaak is van die geboorte en gevolglik van die voortplanting van die natuurlike onreinheid. Dit was toereikend vir daardie tyd, totdat die Messías sou kom en ’n ander teken vir beide geslagte sou instel. Dat die vroue ewenwel ook ingesluit is in die verbond, blyk uit Gén. 34:14. Ex. 12:3, 4. Joël 2:15, 16 en die kanttekening. |
| h Hand. 7:8. Rom. 4:11. | 20 Sien oor die manier van besnydenis Jos. 5:2, 3.
21 Hier spreek God van die besnydenis in die letterlike betekenis; want dit was letterlik ’n teken van die verbond, en nie die verbond self nie, soos Hy ook op ’n soortgelyke wyse spreek van die ander sakramente; soos van die pasga, Ex. 13:9; van die heilige doop, Matt. 3:11; van die heilige nagmaal, 1 Kor. 11:28. |
| i Lev. 12:3. Luk. 2:21. | 22 Sien Gén. 14:14; 15:3.
23 Hebr. seun van vreemdeling. 24 Hebr. verkryging of koop van geld, dit is, met geld verkry of gekoop is. |
| 25 Hebr. besnydende besny word.
26 Sien vers 7 se kanttekening. |
| 27 Hier moet verstaan word die wat al oud genoeg was, maar deur ongeloof of veragting die besnydenis sou nalaat, of wat die nalatigheid van sy ouers om hom te besny, nie sou regstel deur die besnydenis wel te ontvang nie. Anders: wat nie die vlees van die voorhuid besny nie.
28 Dit is, die mens sal uit die gemeenskap van God se volk geban wees. Hierdie manier van spreek behels ook, volgens die mening van sommige, ’n vorm van lyfstraf wat toegepas moet word deur die owerheid. Vgl. Ex. 31:14 en Lev. 18:29 se kanttekeninge. 29 Sien 1 Kor. 11:27, 29. |
| 30 Hebr. Sarah. Soos die naam Abram verander is na Abraham deur die invoeging van die letter h, so word die naam Sarai verander deur die verwisseling van die letter i met h aan die einde. Sarai beteken, volgens die mening van sommige, my prinses, maar eintlik my prinse. Sarah beteken sonder meer ’n prinses, waarvan die rede in die volgende vers beskryf word. |
| 31 Sien Gén. 1:28. |
| 32 Sien vers 3.
33 Naamlik nie uit twyfel, soos Sara nie, Gén. 18:12, maar uit verwondering en blydskap, terwyl hy sterk in die geloof is, en ten volle vertrou dat God dit wat Hy beloof het, kon en sou volbring. Sien Rom. 4:19-21. 34 Hebr. ’n seun van honderd jaar. 35 Hebr. ’n dogter van negentig jaar. |
| 36 Abraham wens dat Ismael nie geheel deur God verlaat sal word nie, maar dat God sy oog oor hom sal hou, om hom te beskerm en te seën. |
| k Gén. 18:10; 21:2. | 37 Hebr. Jitsjak. God gee hom hierdie naam, vanweë die lag van sy vader. Sien vers 17.
38 Sien vers 7. |
| l Gén. 16:10; 25:12, 16. | 39 Sien die name van hierdie vorste in Gén. 25:13-16. |
| m Gén. 21:2. | 40 Merk hierdie onderskeid: aan Ismael word liggaamlike goedere beloof, maar aan Isak die verbond, wat nie net liggaamlike seën nie, maar ook geestelike seën behels.
41 Dit is, volgende. |
| 42 Naamlik na die hemel, in so ’n gedaante soos Hy aan hom verskyn het, sien vers 1. |
| 43 Hebr. ’n seun van negentig en nege jaar. So ook in die volgende vers. |
| 44 Waarop God aan Abraham die bevel van besnydenis gegee het; sodat hy geensins uitgestel het nie. Vgl. vers 23. |
| 45 Hebr. van met die seun van ’n vreemdeling. Die betekenis is dat nie net die wat in Abraham se huis gebore is en die wat gekoop is, besny is nie, maar ook die vreemdelinge wat hom gedien het, wat nie in sy huis gebore of gekoop is nie. Anders: van die vreemdeling afkomstig, en nie van Abraham se geslag nie. |
God verander die naam van Abram en stel die besnydenis in.
TOE Abram 1negen-en-negentig jaar oud was, het die HERE aan Abram verskyn en vir hom gesê: Ek is 2God, die Almagtige; awandel 3voor my aangesig, 4dan sal jy 5opreg wees.
| a Gén. 5:22. | 1 Hebr. ’n seun van negentig jaar en nege jare. Dit was die vyf-en-twintigste jaar nadat hy die belofte van die vermenigvuldiging van sy nageslag in Haran ontvang het, Gén. 12:2-4.
2 Dit is, wat nie net sterk en by magte is om jou teen alle kwaad te bewaar nie, maar ook genoegsaam om jou met alles wat nodig is na liggaam en siel te versorg; aangesien Ek ’n God is wat die genoegsaamheid in Myself ewiglik en onveranderlik besit, sodat hy wat Ek as my bondgenoot aanneem, geluksalig is. 3 Sonder geveinsdheid, met ’n opregte hart My vertrou, en My vrees asof jy in my teenwoordigheid verkeer. So ook in Gén. 24:40. Vgl. Gén. 5:22, 24. 4 Of: en wees opreg. 5 Sien Gén. 6:9. |
En bEk wil my verbond 6sluit tussen My en jou, en cjou 7buitengewoon vermeerder.
| b Gén. 15:18. Ex. 2:24; 6:4. Lev. 26:42.
c Gén. 12:2; 13:16; 15:5. |
6 Dit is, vernuwe, en met ’n heilige sakrament bevestig. Sien vers 10.
7 Hebr. in uitermate uitermate. |
Toe 8val Abram op sy aangesig, en God het met hom gespreek en gesê:
| 8 Daarmee betuig hy nie net sy nietigheid en onwaardigheid nie, maar ook sy eerbiedige, nederige en dankbare hart teenoor die almagtige en genadige God. So ook in vers 17. Lev. 9:24. Eség. 43:3. |
Wat My aangaan, kyk, my verbond is met jou, en jy sal ddie 9vader van ’n menigte van nasies word.
| d Rom. 4:17. | 9 Nie net na die vlees nie, soos van die Israeliete, Ismaeliete, Idumeërs, Ketureërs nie, maar in die besonder na die gees, soos van alle ware gelowiges deur die hele wêreld, van watter geslag en nasie hulle ook al mag wees, Rom. 4:16, 17. Vgl. Gén. 12:2 en die kanttekening. |
Daarom sal hulle jou nie meer Abram noem nie, maar jou naam sal wees 10Abraham, want Ek maak jou ’n vader van ’n menigte van nasies.
| 10 In hierdie naam Abraham is die letter h ingevoeg, synde die eerste letter van die woord hamon, wat God hier gebruik, en wat menigte of veelheid beteken. Dit is die eerste naam wat God verander het; en hieruit het die gebruik ontstaan dat die name by die besnydenis gegee word. |
En Ek sal jou buitengewoon vrugbaar maak: Ek sal jou 11tot nasies maak, en ekonings sal uit jou voortkom.
| e Matt. 1:6, ens. | 11 Sien vers 4 se kanttekening. |
En Ek sal my verbond 12oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as f’n 13ewige verbond, om vir jou ’n 14God te wees en vir jou nageslag ná jou.
| f Gén. 13:15. | 12 Of: bevestig.
13 Ewig vir alle gelowiges in Christus, ten opsigte van die geestelike; maar vir die Israeliete tydelik, tot die koms van Christus, ten opsigte van die liggaamlike, asook dit wat daarmee saamgaan en in die besonder hierdie sakrament van die besnydenis. 14 Dit is, tot jou Saligmaker, deur die komende Messías. Hierdie manier van spreek omvat die weldade wat hierdie genadeverbond meebring; sien Lev. 26:12. Ps. 33:12; 144:15. Jer. 31:33. |
En gEk sal aan jou en jou nageslag ná jou die 15land van jou vreemdelingskap gee, die hele land Kanaän, 16as ’n ewige besitting; en Ek sal vir hulle ’n God wees.
| g Gén. 15:18. Deut. 1:8. | 15 Waarin jy as vreemdeling gekom het, gereis het, nou nog verkeer en sal verkeer. Sien Gén. 28:4; 36:7; 37:1. In die Hebreeus staan die woord vreemdelingskap in die meervoud, om die aanhoudendheid en langdurigheid van die tyd waarin hy daar vreemdeling sou wees, aan te dui.
16 Hebr. as ’n besitting van die ewigheid. Sien vers 7 se kanttekening. |
Verder het God aan Abraham gesê: 17Maar jý moet my verbond hou, jy en jou nageslag ná jou, van geslag tot geslag.
| 17 Dit is, wat jou aangaan, of van jou kant. Nadat God sy beloftes gegee het, vereis Hy ook die verpligting van sy volk, as die ander deel van die verbond. Vgl. dit met vers 4. |
Dit is 18my verbond wat julle moet hou tussen My en julle en jou nageslag ná jou: Al wat 19manlik onder julle is, moet besny word —
| 18 Dit is, die teken en seël van my verbond, soos in vers 11 verklaar word. Sien Rom. 4:11. Hierdie manier van spreek, waardeur die teken die naam dra van die saak wat aangedui word, word menigmaal in die sakramente gebruik, nie net om die geestelike weldade vir ons aan te dui en te verklaar nie, maar ook om dit aan elke bondgenoot te verseël. Vgl. hiermee Ex. 12:11. Matt. 26:17. Hand. 22:16. 1 Kor. 10:16; 11:24, 25. Tit. 3:5.
19 Net soos die natuurlike onreinheid van die vroue met die manne gedeel was, so het die belofte van genade ook aan die vroue behoort. Nogtans het God ’n sakrament ingestel wat net aan die manlike geslag bedien kon word, omdat die manne die vernaamste oorsaak is van die geboorte en gevolglik van die voortplanting van die natuurlike onreinheid. Dit was toereikend vir daardie tyd, totdat die Messías sou kom en ’n ander teken vir beide geslagte sou instel. Dat die vroue ewenwel ook ingesluit is in die verbond, blyk uit Gén. 34:14. Ex. 12:3, 4. Joël 2:15, 16 en die kanttekening. |
julle moet aan die 20vlees van julle voorhuid besny word, en hdit sal ’n 21teken wees van die verbond tussen My en julle.
| h Hand. 7:8. Rom. 4:11. | 20 Sien oor die manier van besnydenis Jos. 5:2, 3.
21 Hier spreek God van die besnydenis in die letterlike betekenis; want dit was letterlik ’n teken van die verbond, en nie die verbond self nie, soos Hy ook op ’n soortgelyke wyse spreek van die ander sakramente; soos van die pasga, Ex. 13:9; van die heilige doop, Matt. 3:11; van die heilige nagmaal, 1 Kor. 11:28. |
’n iSeuntjie van agt dae dan moet onder julle besny word, al wat manlik is in julle geslagte. 22Die wat in jou huis gebore is, en die wat van enige 23vreemdeling met geld 24gekoop is, wat nie van jou geslag is nie —
| i Lev. 12:3. Luk. 2:21. | 22 Sien Gén. 14:14; 15:3.
23 Hebr. seun van vreemdeling. 24 Hebr. verkryging of koop van geld, dit is, met geld verkry of gekoop is. |
die wat in jou huis gebore en wat met jou geld gekoop is, moet 25sekerlik besny word. So moet dan my verbond in julle vlees wees as ’n 26ewige verbond.
| 25 Hebr. besnydende besny word.
26 Sien vers 7 se kanttekening. |
En wat manlik is en die voorhuid het, 27wat nie aan die vlees van sy voorhuid besny is nie — 28dié siel moet uit sy volksgenote uitgeroei word: hy het 29my verbond verbreek.
| 27 Hier moet verstaan word die wat al oud genoeg was, maar deur ongeloof of veragting die besnydenis sou nalaat, of wat die nalatigheid van sy ouers om hom te besny, nie sou regstel deur die besnydenis wel te ontvang nie. Anders: wat nie die vlees van die voorhuid besny nie.
28 Dit is, die mens sal uit die gemeenskap van God se volk geban wees. Hierdie manier van spreek behels ook, volgens die mening van sommige, ’n vorm van lyfstraf wat toegepas moet word deur die owerheid. Vgl. Ex. 31:14 en Lev. 18:29 se kanttekeninge. 29 Sien 1 Kor. 11:27, 29. |
Verder het God aan Abraham gesê: Sarai, jou vrou, moet jy nie Sarai noem nie, maar haar naam sal 30Sara wees.
| 30 Hebr. Sarah. Soos die naam Abram verander is na Abraham deur die invoeging van die letter h, so word die naam Sarai verander deur die verwisseling van die letter i met h aan die einde. Sarai beteken, volgens die mening van sommige, my prinses, maar eintlik my prinse. Sarah beteken sonder meer ’n prinses, waarvan die rede in die volgende vers beskryf word. |
En Ek sal haar 31seën en jou uit haar ook ’n seun gee; ja, Ek sal haar seën, sodat sy tot nasies sal word; konings van volke sal uit haar voortkom.
| 31 Sien Gén. 1:28. |
Toe 32val Abraham op sy aangesig, en hy 33lag en sê in sy hart: Kan daar vir een 34wat honderd jaar oud is, ’n kind gebore word? Of kan Sara, 35wat negentig jaar oud is, baar?
| 32 Sien vers 3.
33 Naamlik nie uit twyfel, soos Sara nie, Gén. 18:12, maar uit verwondering en blydskap, terwyl hy sterk in die geloof is, en ten volle vertrou dat God dit wat Hy beloof het, kon en sou volbring. Sien Rom. 4:19-21. 34 Hebr. ’n seun van honderd jaar. 35 Hebr. ’n dogter van negentig jaar. |
En Abraham sê aan God: 36Ag, mag Ismael lewe voor u aangesig!
| 36 Abraham wens dat Ismael nie geheel deur God verlaat sal word nie, maar dat God sy oog oor hom sal hou, om hom te beskerm en te seën. |
Toe antwoord God: Voorwaar, jou vrou kSara sal vir jou ’n seun baar, en jy moet hom 37Isak noem; en Ek sal my verbond met hom oprig as ’n 38ewige verbond vir sy nageslag ná hom.
| k Gén. 18:10; 21:2. | 37 Hebr. Jitsjak. God gee hom hierdie naam, vanweë die lag van sy vader. Sien vers 17.
38 Sien vers 7. |
Ook wat Ismael aangaan, het Ek jou verhoor. Kyk, lEk seën hom en maak hom vrugbaar en vermeerder hom buitengewoon. 39Twaalf vorste sal hy verwek, en Ek sal hom ’n groot nasie maak.
| l Gén. 16:10; 25:12, 16. | 39 Sien die name van hierdie vorste in Gén. 25:13-16. |
Maar 40my verbond sal Ek oprig met Isak wat Sara vir jou 41anderjaar mop hierdie tyd sal baar.
| m Gén. 21:2. | 40 Merk hierdie onderskeid: aan Ismael word liggaamlike goedere beloof, maar aan Isak die verbond, wat nie net liggaamlike seën nie, maar ook geestelike seën behels.
41 Dit is, volgende. |
En nadat Hy klaar met hom gespreek het, het God van Abraham af 42opgevaar.
| 42 Naamlik na die hemel, in so ’n gedaante soos Hy aan hom verskyn het, sien vers 1. |
Daarop neem Abraham sy seun Ismael en almal wat in sy huis gebore is, en almal wat met sy geld gekoop is, almal wat manlik was onder die mense in die huis van Abraham, en hy het die vlees van hulle voorhuid nog op daardie selfde dag besny, soos God met hom gespreek het.
En Abraham was 43negen-en-negentig jaar oud toe hy aan die vlees van sy voorhuid besny is.
| 43 Hebr. ’n seun van negentig en nege jaar. So ook in die volgende vers. |
En sy seun Ismael was dertien jaar oud toe hy aan die vlees van sy voorhuid besny is.
44Op daardie selfde dag is Abraham en sy seun Ismael besny
| 44 Waarop God aan Abraham die bevel van besnydenis gegee het; sodat hy geensins uitgestel het nie. Vgl. vers 23. |
en al die manne van sy huis — die wat in sy huis gebore en die wat 45van vreemdelinge met geld gekoop is, is saam met hom besny.
| 45 Hebr. van met die seun van ’n vreemdeling. Die betekenis is dat nie net die wat in Abraham se huis gebore is en die wat gekoop is, besny is nie, maar ook die vreemdelinge wat hom gedien het, wat nie in sy huis gebore of gekoop is nie. Anders: van die vreemdeling afkomstig, en nie van Abraham se geslag nie. |