Génesis 48
Jakob seën die seuns van Josef.
NÁ hierdie dinge het hulle aan Josef meegedeel: Kyk, u vader is siek. Toe 1neem hy sy twee seuns, Manasse en Efraim, met hom saam.
En hulle het aan Jakob berig gebring en gesê: Kyk, u seun Josef kom na u toe. Daarop het Jakob sy krag versamel en op die bed gaan sit.
En Jakob het vir Josef gesê: 2God, adie Almagtige, het baan my verskyn by 3Lus, in die land Kanaän, en my 4geseën
en vir my gesê: cKyk, Ek sal jou vrugbaar maak en jou vermeerder en jou tot ’n menigte van volke maak, en Ek sal aan jou nageslag ná jou hierdie 5land 6as ewige besitting gee.
Nou dan, jou twee seuns dwat vir jou in Egipteland gebore is voordat ek in Egipte na jou gekom het, 7is myne. 8Efraim en Manasse sal myne wees net soos Ruben en Símeon.
Maar 9jou nakomelinge wat jy ná hulle verwek het, 10sal joue wees. 11Hulle sal na die naam van hulle broers genoem word in dié se erfdeel.
En toe ek van 12Paddan gekom het, ehet Ragel 13by my gesterwe in die land Kanaän, op die reis 14toe daar nog ’n kort ent pad was 15om by Efrat te kom; en ek het haar daar begrawe langs die pad na Efrat, dit is Betlehem.
Toe Israel die seuns van Josef sien, sê hy: 16Wie is dit?
En Josef antwoord sy vader: Dit is my seuns wat God my hier gegee het. En hy sê: 17Bring hulle tog by my, 18dat ek hulle kan seën.
Maar Israel se oë was 19swaar van ouderdom, 20hy kon nie sien nie. En toe hy hulle by hom bring, 21het hy hulle gesoen en hulle 22omhels.
En Israel sê vir Josef: Ek het geen gedagte gehad om jou aangesig te sien nie, en kyk, God het my ook jou nageslag laat sien.
Daarop laat Josef hulle 23van sy knieë af weggaan, en 24hy buig hom met sy aangesig na die aarde toe.
En Josef neem hulle twee, Efraim met sy regterhand, links van Israel, en Manasse met sy linkerhand, regs van Israel en hy bring hulle by hom.
Toe steek Israel sy regterhand uit en 25lê dit op die hoof van Efraim, hoewel hy die jongste was, en sy linkerhand op die hoof van Manasse: 26hy het sy hande oorkruis gehou, 27want Manasse was die eersgeborene.
En hy fhet 28Josef geseën en gesê: Die God voor wie se aangesig my vaders Abraham en Isak gewandel het, die God wat my as Herder my lewe lank gelei het tot vandag toe,
gdie 29Engel wat my uit elke teëspoed verlos het — mag Hy die seuns seën, en 30mag deur hulle my naam genoem word en die naam van my vaders Abraham en Isak, en mag hulle vermeerder in die land in menigte.
Toe Josef sien dat sy vader sy regterhand op die hoof van Efraim gelê het, was dit verkeerd 31in sy oë; en hy het die hand van sy vader gegryp om dit van die hoof van Efraim op die hoof van Manasse oor te bring.
En Josef sê aan sy vader: Nie so nie, my vader; want hierdie een is die eersgeborene: lê u regterhand op sy hoof.
Maar sy vader weier en sê: Ek weet, my seun, ek weet. Hy sal ook ’n volk word, en hy sal ook groot word; nogtans sal sy jongste broer 32groter wees as hy, en sý nageslag sal h’n 33menigte van nasies word.
So het hy hulle dan dié dag geseën en gesê: 34Met jou sal 35Israel ’n seën toewens, met die woorde: Mag iGod jou maak soos Efraim en soos Manasse! So het hy dan Efraim voor Manasse gestel.
Daarop sê Israel vir Josef: Kyk, 36ek gaan sterwe, maar God sal met julle wees, en Hy sal julle terug laat gaan 37na die land van julle vaders.
kEn ék gee jou 38een stuk land 39bo jou broers, lwat ek met my swaard en my boog van die 40Amoriete 41afgeneem het.
| 1 Naamlik terwyl hy na sy vader reis, om hom te besoek. |
| a Gén. 17:1.
b Gén. 35:6. |
2 Sien Gén. 17:1 se kanttekening.
3 Anders Bet-el genoem. Sien Gén. 28:19; 35:6. 4 Dit is, Hy het die seëninge, wat aan my vader en grootvader beloof is, weer met my hernu en bevestig; omdat dit van hand tot hand aan ons nageslag oorgelewer moet word. |
| c Gén. 28:3; 35:11. | 5 Naamlik die land Kanaän.
6 Hebr. as ’n besitting van die ewigheid, naamlik gedurende die tyd van die wet, ten opsigte van hierdie aardse Kanaän; maar ’n tyd sonder einde, ten opsigte van die hemelse. Sien Gén. 13:15; 17:7, 13 en die kanttekening. |
| d Gén. 41:50; 46:20. | 7 Dit is, ek wil hê dat hulle in die verdeling van my goedere en van die land Kanaän, elk as ’n mede-erfgenaam of stam beskou word, asof hulle uit my gebore was en nie uit jou nie, Jos. 14:4; 16:1; 17:17. Aldus het Josef, wat slegs een deel van die erfenis naas sy broers moes hê, ’n dubbele deel gehad; wat Ruben toegekom het, as die eersgeborene, sien Gén. 29:32, maar hom ontneem en aan Josef oorgedra is, 1 Kron. 5:1, 2, vanweë die oorsaak vermeld in Gén. 49:3, 4.
8 Efraim word vóór Manasse genoem, vanweë die rede vermeld in vers 19. |
| 9 Dit is, jou kinders wat jy buiten Manasse en Efraim hierna sou mog kry.
10 Dit is, hulle sal as jou seuns gereken word, en my kleinseuns uit jou. 11 Dit is, hulle sal in die verdeling van die land by een van hierdie twee broers van hulle gereken word, en nie op sigself stamme vorm, soos dié twee, nie. Om na of oor ’n naam genoem te word is om so genoem en onder diegene gereken te word wat daardie naam dra. Sien Deut. 28:10. Amos 9:12, en vgl. hierna, vers 16. |
| e Gén. 35:19. | 12 Anders: Paddan-Aram. Sien Gén. 25:20; 35:9.
13 Anders: oor my gesterwe; asof ’n mens sê: terwyl sy op my skoot en in my arms lê. Anders: vóór my, dit is, voor my oë. 14 Sien Gén. 35:16 se kanttekening. 15 Sien Gén. 35:16, 19 se kanttekeninge. |
| 16 Jakob se oë was swaar van ouderdom, vers 10, sodat hy, terwyl hy sy oë op hierdie seuns van Josef slaan, hulle nie reg of onderskeidelik kon uitken nie. |
| 17 Hebr. Neem hulle, dit is, neem hulle en bring hulle; die woord neem word dikwels so gebruik. Sien Gén. 12:15 en die kanttekening.
18 Dit is, dat ek aan hulle die beloftes van God, hoe Hy hulle wil seën, verkondig en met handoplegging bevestig, volgens die manier van seëning deur die aartsvaders. Sien Gén. 27:4 se kanttekening. |
| 19 Dit is, dik en donker, nie in staat om onderskeidelik te sien nie.
20 Dit is, hy kon nie goed sien nie; soos in vers 8. 21 Sien Gén. 27:26 se kanttekening. 22 Sien Gén. 29:13; 33:4. |
| 23 Naamlik van Jakob se knieë, waartussen hy die seuns vasgehou het in ’n omhelsing, maar Josef wou hulle hier volgens orde langs mekaar voor hom stel, om op die gewone manier van hom die seën te ontvang.
24 Om aan sy vader burgerlike eer te bewys, en hom te bedank vir die vriendskap en eer wat aan hom en sy kinders bewys is. |
| 25 Hebr. stel dit.
26 Of: hy het sy hande verstandig bestuur. Hebr. hy het sy hande wys gemaak; dit is, hy het dit nie uit misverstand gedoen nie, maar met goeie voorgaande kennis, soos ’n profeet wat God se wil volbring, sonder om ag te gee op die eersgeboorte. Die handoplegging, waaroor hier vir die eerste keer gespreek word, is in hierdie tyd en ook later gebruik, (1) in seëninge, soos hier en in Matt. 19:15; (2) in offers, Lev. 1:4, sien die kanttekening; (3) in veroordelinge en strawwe, Lev. 24:14; (4) in inhuldiginge, en bevorderinge tot ampte, Núm. 8:10. Deut. 34:9. Hand. 6:6. 1 Tim. 4:14; (5) in die doen van wonders, Mark. 6:5. Luk. 4:40. Hand. 28:8, ens. 27 Anders: hoewel. |
| f Hebr. 11:21. | 28 Naamlik in sy kinders; soos blyk uit vers 16. |
| g Gén. 31:42; 32:1. | 29 Aangesien Jakob van hierdie Engel dieselfde versoek wat hy in vers 15 van God bid, daarom kan dit nie as ’n geskape engel verstaan word nie, maar moet dit verstaan word as die Seun van God. Sien Gén. 22:11 se kanttekening.
30 Dit is, mag hulle in my geslag gereken, en my en my vaders Abraham en Isak se kinders genoem word en as sodanig gehou word. Dit het so gebeur; want hulle was onder die twaalf stamme van Israel gestel as Jakob se eie kinders. Vgl. vers 6 se kanttekening. |
| 31 Dit is, dit het hom mishaag. Sien Gén. 21:11 se kanttekening. |
| h Rut 4:11, 12. | 32 Toe die Israeliete in die woestyn vir die eerste keer getel was, was Efraim eerste gereken, en hy het agtduisend-driehonderd manne meer as Manasse gehad, soos te sien is in Núm. 1:32, 33, 35; 2:19, 21.
33 Hebr. volheid. |
| i Jer. 31:20. | 34 Anders: Volgens jou, dit is, volgens jou voorbeeld; asof hy sê: Wanneer die Israeliete iemand wil seën of gelukwens, sal jy tot ’n voorbeeld of voorskrif geneem word, soos die woorde wat volg dit duidelik aandui. Sien oor so ’n manier van seën ook Rut 4:11, en van vloek Jer. 29:22.
35 Dit is, my nageslag, die Israeliete. |
| 36 Dit is, ek gaan binnekort sterwe. Vgl. Gén. 19:13; 20:3. Joh. 14:2.
37 Dit is, na die land Kanaän. |
| k Jos. 13:7; 16:1; 17:1.
l Jos. 24:8. |
38 Hebr. sigem, die woord beteken eintlik ’n skouer of rug, soos in Gén. 9:23, en daarna by wyse van ’n beeld, ’n stuk, deel of hoog geleë landstreek, soos hier. Maar Jakob, as ’n profeet, verwys ook na die naam van die stad Sigem, wat in daardie land op die gebergte geleë was, sien Gén. 12:6, en later die stam van Efraim toegeval het, Jos. 20:7. Daar sou Josef se gebeente ook begrawe word, Jos. 24:32, synde die stuk land wat sy vader Jakob profeties vir hom verower en gegee het, Joh. 4:5, welverstaande nie net die stuk land wat hy vir honderd geldstukke gekoop het nie, Gén. 33:19, maar ook die hele landstreek van die stad Sigem, wat Símeon en Levi met wapengeweld ingeneem en geplunder het, Gén. 34:25, 26.
39 Naamlik ten opsigte van die eersgeboortereg, Deut. 21:17, wat Ruben verloor het en wat na Josef oorgedra is, 1 Kron. 5:1 (wat die dubbele deel van die erfenis betref), as die eersgeborene van die geliefde vrou. 40 Hebr. van die Amoriet. Hy noem die naam van een volk vir al die Kanaäniete, omdat die Amoriete een van die magtigste volke in die land Kanaän was, soos blyk uit Amos 2:9. So ook uit Gén. 15:16. Jos. 10:5. 41 Naamlik, toe ek ná die moord van die Sigemiete (vresende vir die naburige Kanaäniete) gewapend op my hoede moes wees om nie oorval te word nie. Aangesien God hierdie sorg van my geseën het, deur ’n verskrikking oor die omliggende inwoners te stuur, het ek daardie stuk land daar behou, wat ek deur God se seën beskou as my eiendom, soos dit hierna jou nageslag sal toebehoort vir gebruik en besitting. Of anders: sal afneem deur die swaard en die boog van my nageslag. |
Jakob seën die seuns van Josef.
NÁ hierdie dinge het hulle aan Josef meegedeel: Kyk, u vader is siek. Toe 1neem hy sy twee seuns, Manasse en Efraim, met hom saam.
| 1 Naamlik terwyl hy na sy vader reis, om hom te besoek. |
En hulle het aan Jakob berig gebring en gesê: Kyk, u seun Josef kom na u toe. Daarop het Jakob sy krag versamel en op die bed gaan sit.
En Jakob het vir Josef gesê: 2God, adie Almagtige, het baan my verskyn by 3Lus, in die land Kanaän, en my 4geseën
| a Gén. 17:1.
b Gén. 35:6. |
2 Sien Gén. 17:1 se kanttekening.
3 Anders Bet-el genoem. Sien Gén. 28:19; 35:6. 4 Dit is, Hy het die seëninge, wat aan my vader en grootvader beloof is, weer met my hernu en bevestig; omdat dit van hand tot hand aan ons nageslag oorgelewer moet word. |
en vir my gesê: cKyk, Ek sal jou vrugbaar maak en jou vermeerder en jou tot ’n menigte van volke maak, en Ek sal aan jou nageslag ná jou hierdie 5land 6as ewige besitting gee.
| c Gén. 28:3; 35:11. | 5 Naamlik die land Kanaän.
6 Hebr. as ’n besitting van die ewigheid, naamlik gedurende die tyd van die wet, ten opsigte van hierdie aardse Kanaän; maar ’n tyd sonder einde, ten opsigte van die hemelse. Sien Gén. 13:15; 17:7, 13 en die kanttekening. |
Nou dan, jou twee seuns dwat vir jou in Egipteland gebore is voordat ek in Egipte na jou gekom het, 7is myne. 8Efraim en Manasse sal myne wees net soos Ruben en Símeon.
| d Gén. 41:50; 46:20. | 7 Dit is, ek wil hê dat hulle in die verdeling van my goedere en van die land Kanaän, elk as ’n mede-erfgenaam of stam beskou word, asof hulle uit my gebore was en nie uit jou nie, Jos. 14:4; 16:1; 17:17. Aldus het Josef, wat slegs een deel van die erfenis naas sy broers moes hê, ’n dubbele deel gehad; wat Ruben toegekom het, as die eersgeborene, sien Gén. 29:32, maar hom ontneem en aan Josef oorgedra is, 1 Kron. 5:1, 2, vanweë die oorsaak vermeld in Gén. 49:3, 4.
8 Efraim word vóór Manasse genoem, vanweë die rede vermeld in vers 19. |
Maar 9jou nakomelinge wat jy ná hulle verwek het, 10sal joue wees. 11Hulle sal na die naam van hulle broers genoem word in dié se erfdeel.
| 9 Dit is, jou kinders wat jy buiten Manasse en Efraim hierna sou mog kry.
10 Dit is, hulle sal as jou seuns gereken word, en my kleinseuns uit jou. 11 Dit is, hulle sal in die verdeling van die land by een van hierdie twee broers van hulle gereken word, en nie op sigself stamme vorm, soos dié twee, nie. Om na of oor ’n naam genoem te word is om so genoem en onder diegene gereken te word wat daardie naam dra. Sien Deut. 28:10. Amos 9:12, en vgl. hierna, vers 16. |
En toe ek van 12Paddan gekom het, ehet Ragel 13by my gesterwe in die land Kanaän, op die reis 14toe daar nog ’n kort ent pad was 15om by Efrat te kom; en ek het haar daar begrawe langs die pad na Efrat, dit is Betlehem.
| e Gén. 35:19. | 12 Anders: Paddan-Aram. Sien Gén. 25:20; 35:9.
13 Anders: oor my gesterwe; asof ’n mens sê: terwyl sy op my skoot en in my arms lê. Anders: vóór my, dit is, voor my oë. 14 Sien Gén. 35:16 se kanttekening. 15 Sien Gén. 35:16, 19 se kanttekeninge. |
Toe Israel die seuns van Josef sien, sê hy: 16Wie is dit?
| 16 Jakob se oë was swaar van ouderdom, vers 10, sodat hy, terwyl hy sy oë op hierdie seuns van Josef slaan, hulle nie reg of onderskeidelik kon uitken nie. |
En Josef antwoord sy vader: Dit is my seuns wat God my hier gegee het. En hy sê: 17Bring hulle tog by my, 18dat ek hulle kan seën.
| 17 Hebr. Neem hulle, dit is, neem hulle en bring hulle; die woord neem word dikwels so gebruik. Sien Gén. 12:15 en die kanttekening.
18 Dit is, dat ek aan hulle die beloftes van God, hoe Hy hulle wil seën, verkondig en met handoplegging bevestig, volgens die manier van seëning deur die aartsvaders. Sien Gén. 27:4 se kanttekening. |
Maar Israel se oë was 19swaar van ouderdom, 20hy kon nie sien nie. En toe hy hulle by hom bring, 21het hy hulle gesoen en hulle 22omhels.
| 19 Dit is, dik en donker, nie in staat om onderskeidelik te sien nie.
20 Dit is, hy kon nie goed sien nie; soos in vers 8. 21 Sien Gén. 27:26 se kanttekening. 22 Sien Gén. 29:13; 33:4. |
En Israel sê vir Josef: Ek het geen gedagte gehad om jou aangesig te sien nie, en kyk, God het my ook jou nageslag laat sien.
Daarop laat Josef hulle 23van sy knieë af weggaan, en 24hy buig hom met sy aangesig na die aarde toe.
| 23 Naamlik van Jakob se knieë, waartussen hy die seuns vasgehou het in ’n omhelsing, maar Josef wou hulle hier volgens orde langs mekaar voor hom stel, om op die gewone manier van hom die seën te ontvang.
24 Om aan sy vader burgerlike eer te bewys, en hom te bedank vir die vriendskap en eer wat aan hom en sy kinders bewys is. |
En Josef neem hulle twee, Efraim met sy regterhand, links van Israel, en Manasse met sy linkerhand, regs van Israel en hy bring hulle by hom.
Toe steek Israel sy regterhand uit en 25lê dit op die hoof van Efraim, hoewel hy die jongste was, en sy linkerhand op die hoof van Manasse: 26hy het sy hande oorkruis gehou, 27want Manasse was die eersgeborene.
| 25 Hebr. stel dit.
26 Of: hy het sy hande verstandig bestuur. Hebr. hy het sy hande wys gemaak; dit is, hy het dit nie uit misverstand gedoen nie, maar met goeie voorgaande kennis, soos ’n profeet wat God se wil volbring, sonder om ag te gee op die eersgeboorte. Die handoplegging, waaroor hier vir die eerste keer gespreek word, is in hierdie tyd en ook later gebruik, (1) in seëninge, soos hier en in Matt. 19:15; (2) in offers, Lev. 1:4, sien die kanttekening; (3) in veroordelinge en strawwe, Lev. 24:14; (4) in inhuldiginge, en bevorderinge tot ampte, Núm. 8:10. Deut. 34:9. Hand. 6:6. 1 Tim. 4:14; (5) in die doen van wonders, Mark. 6:5. Luk. 4:40. Hand. 28:8, ens. 27 Anders: hoewel. |
En hy fhet 28Josef geseën en gesê: Die God voor wie se aangesig my vaders Abraham en Isak gewandel het, die God wat my as Herder my lewe lank gelei het tot vandag toe,
| f Hebr. 11:21. | 28 Naamlik in sy kinders; soos blyk uit vers 16. |
gdie 29Engel wat my uit elke teëspoed verlos het — mag Hy die seuns seën, en 30mag deur hulle my naam genoem word en die naam van my vaders Abraham en Isak, en mag hulle vermeerder in die land in menigte.
| g Gén. 31:42; 32:1. | 29 Aangesien Jakob van hierdie Engel dieselfde versoek wat hy in vers 15 van God bid, daarom kan dit nie as ’n geskape engel verstaan word nie, maar moet dit verstaan word as die Seun van God. Sien Gén. 22:11 se kanttekening.
30 Dit is, mag hulle in my geslag gereken, en my en my vaders Abraham en Isak se kinders genoem word en as sodanig gehou word. Dit het so gebeur; want hulle was onder die twaalf stamme van Israel gestel as Jakob se eie kinders. Vgl. vers 6 se kanttekening. |
Toe Josef sien dat sy vader sy regterhand op die hoof van Efraim gelê het, was dit verkeerd 31in sy oë; en hy het die hand van sy vader gegryp om dit van die hoof van Efraim op die hoof van Manasse oor te bring.
| 31 Dit is, dit het hom mishaag. Sien Gén. 21:11 se kanttekening. |
En Josef sê aan sy vader: Nie so nie, my vader; want hierdie een is die eersgeborene: lê u regterhand op sy hoof.
Maar sy vader weier en sê: Ek weet, my seun, ek weet. Hy sal ook ’n volk word, en hy sal ook groot word; nogtans sal sy jongste broer 32groter wees as hy, en sý nageslag sal h’n 33menigte van nasies word.
| h Rut 4:11, 12. | 32 Toe die Israeliete in die woestyn vir die eerste keer getel was, was Efraim eerste gereken, en hy het agtduisend-driehonderd manne meer as Manasse gehad, soos te sien is in Núm. 1:32, 33, 35; 2:19, 21.
33 Hebr. volheid. |
So het hy hulle dan dié dag geseën en gesê: 34Met jou sal 35Israel ’n seën toewens, met die woorde: Mag iGod jou maak soos Efraim en soos Manasse! So het hy dan Efraim voor Manasse gestel.
| i Jer. 31:20. | 34 Anders: Volgens jou, dit is, volgens jou voorbeeld; asof hy sê: Wanneer die Israeliete iemand wil seën of gelukwens, sal jy tot ’n voorbeeld of voorskrif geneem word, soos die woorde wat volg dit duidelik aandui. Sien oor so ’n manier van seën ook Rut 4:11, en van vloek Jer. 29:22.
35 Dit is, my nageslag, die Israeliete. |
Daarop sê Israel vir Josef: Kyk, 36ek gaan sterwe, maar God sal met julle wees, en Hy sal julle terug laat gaan 37na die land van julle vaders.
| 36 Dit is, ek gaan binnekort sterwe. Vgl. Gén. 19:13; 20:3. Joh. 14:2.
37 Dit is, na die land Kanaän. |
kEn ék gee jou 38een stuk land 39bo jou broers, lwat ek met my swaard en my boog van die 40Amoriete 41afgeneem het.
| k Jos. 13:7; 16:1; 17:1.
l Jos. 24:8. |
38 Hebr. sigem, die woord beteken eintlik ’n skouer of rug, soos in Gén. 9:23, en daarna by wyse van ’n beeld, ’n stuk, deel of hoog geleë landstreek, soos hier. Maar Jakob, as ’n profeet, verwys ook na die naam van die stad Sigem, wat in daardie land op die gebergte geleë was, sien Gén. 12:6, en later die stam van Efraim toegeval het, Jos. 20:7. Daar sou Josef se gebeente ook begrawe word, Jos. 24:32, synde die stuk land wat sy vader Jakob profeties vir hom verower en gegee het, Joh. 4:5, welverstaande nie net die stuk land wat hy vir honderd geldstukke gekoop het nie, Gén. 33:19, maar ook die hele landstreek van die stad Sigem, wat Símeon en Levi met wapengeweld ingeneem en geplunder het, Gén. 34:25, 26.
39 Naamlik ten opsigte van die eersgeboortereg, Deut. 21:17, wat Ruben verloor het en wat na Josef oorgedra is, 1 Kron. 5:1 (wat die dubbele deel van die erfenis betref), as die eersgeborene van die geliefde vrou. 40 Hebr. van die Amoriet. Hy noem die naam van een volk vir al die Kanaäniete, omdat die Amoriete een van die magtigste volke in die land Kanaän was, soos blyk uit Amos 2:9. So ook uit Gén. 15:16. Jos. 10:5. 41 Naamlik, toe ek ná die moord van die Sigemiete (vresende vir die naburige Kanaäniete) gewapend op my hoede moes wees om nie oorval te word nie. Aangesien God hierdie sorg van my geseën het, deur ’n verskrikking oor die omliggende inwoners te stuur, het ek daardie stuk land daar behou, wat ek deur God se seën beskou as my eiendom, soos dit hierna jou nageslag sal toebehoort vir gebruik en besitting. Of anders: sal afneem deur die swaard en die boog van my nageslag. |