Exodus 18
Die besoek van Jetro.
TOEa Jetro, die priester van Mídian, Moses se skoonvader, hoor alles wat God aan Moses en aan sy volk Israel gedoen het — dat die HERE Israel uit Egipte uitgelei het —
het Jetro, Moses se skoonvader, Sippóra, die vrou van Moses, geneem — 1nadat hy haar teruggestuur het —
en 2haar twee seuns. (bDie naam van die een was Gersom, want 3hy het gesê: Ek het ’n vreemdeling geword 4in ’n vreemde land;
en die naam van die ander was Eliëser; want, het hy gesê, die God van my vader is my hulp en het my van Farao se swaard verlos.)
En Jetro, Moses se skoonvader, het met sy seuns en sy vrou na Moses gekom in die woestyn waar hy 5by die berg van God met die laer gestaan het.
En hy het Moses 6laat weet: Ek, jou skoonvader Jetro, kom na jou met jou vrou en haar twee seuns saam met haar.
Daarop gaan Moses uit, sy skoonvader tegemoet, en hy het gebuig en hom gesoen; en hulle het 7na mekaar se 8welstand gevra en 9in die tent ingegaan.
Moses vertel toe aan sy skoonvader alles wat die HERE aan Farao en aan die Egiptenaars, ter wille van Israel, gedoen het; al die moeilikheid wat hulle op die pad 10oorgekom het, en dat die HERE hulle verlos het.
En Jetro het hom verheug oor al die goeie wat die HERE aan Israel gedoen het, dat Hy hulle uit die hand van die Egiptenaars verlos het.
Daarop sê Jetro: Geseënd is die HERE wat julle verlos het uit die hand van die Egiptenaars en uit die hand van Farao, wat die volk onder die hand van die Egiptenaars uit verlos het.
Nou weet ek dat die HERE groter is as al die 11gode, 12cnaamlik in die saak waarin hulle vermetel was teen hulle.
Daarop het Jetro, Moses se skoonvader, ’n brandoffer en slagoffers geneem 13tot eer van God. En Aäron en al die oudstes van Israel het gekom om saam met Moses se skoonvader 14brood te eet 15voor die aangesig van God.
En die volgende dag het Moses gesit om reg te spreek vir die volk; en die volk het voor Moses gestaan van die môre tot die aand toe.
En toe Moses se skoonvader sien alles 16wat hy vir die volk doen, sê hy: Wat is dit wat jy vir die volk doen? Waarom sit jy 17alleen, en die hele volk staan voor jou van die môre tot die aand toe?
En Moses antwoord sy skoonvader: Omdat die volk na my kom 18om God te raadpleeg.
As hulle ’n saak het, kom hulle na my; en dan moet ek regspreek tussen die partye en die insettinge van God en sy wette bekend maak.
Maar Moses se skoonvader sê vir hom: 19Die ding wat jy doen, is nie goed nie.
20Jy sal heeltemal uitgeput raak, 21jy sowel as hierdie volk wat by jou is. Want die saak is te swaar vir jou; jy kan dit nie alleen doen nie.
Luister nou na my; ek sal jou raad gee, en God sal met jou wees. Wat jou betref, 22wees jy die verteenwoordiger van die volk by God en bring jy die sake voor God,
en onderrig hulle in die insettinge en die wette, en maak hulle die weg bekend waarop hulle moet gaan, en die werk wat hulle moet doen.
Maar kies jy uit die hele volk 23bekwame manne wat God vrees, 24betroubare manne wat onregverdige wins haat25. En stel dié aan oor hulle: owerstes oor duisend, owerstes oor honderd, owerstes oor vyftig en owerstes oor tien;
en laat hulle voortdurend oor die volk die regspraak uitoefen: al die groot sake moet hulle na jou bring, maar in al die klein sake moet hulle self regspreek. Maak dit so ligter vir jou, en laat hulle saam met jou dra.
As jy dit doen en God dit jou beveel, kan jy dit uithou en sal ook al hierdie mense tevrede 26na hulle woonplek gaan.
dMoses het toe geluister na sy skoonvader en 27alles gedoen wat hy gesê het —
Moses het 28bekwame manne uit die hele Israel gekies en hulle as hoofde oor die volk aangestel — owerstes oor duisend, owerstes oor honderd, owerstes oor vyftig en owerstes oor tien.
En hulle het voortdurend oor die volk die regspraak uitgeoefen: die moeilike sake het hulle na Moses gebring, maar in al die klein sake self reggespreek.
Toe het Moses sy skoonvader laat gaan, en hy het na 29sy land getrek.
| a Ex. 2:16; 3:1. |
| 1 Hebr. ná haar terugsturing. |
| b Ex. 2:22. | 2 Naamlik van Sippóra.
3 Naamlik Moses, toe hy die kind daardie naam gegee het. 4 Naamlik in die land Mídian. |
| 5 Dit was die berg Horeb, waar God die wet aan Moses gegee het. |
| 6 Hebr. gesê. Dit is, hy het dit laat weet deur die mense wat hy vooruit gestuur het. |
| 7 Hebr. die man sy naaste of metgesel.
8 Hebr. vrede. Sien Gén. 37:14 en die kanttekening. 9 Naamlik in die tent van Moses. |
| 10 Hebr. gevind het. |
| c Ex. 1:10, 16, 22; 5:7; 14:18. | 11 Verstaan hier die afgode van die heidene, wat gode genoem word, alhoewel hulle dit nie werklik is nie.
12 Die betekenis van hierdie woorde is dat die Egiptenaars, wat gedink het dat hulle die volk van God met die hulp van hul gode sou vernietig, deur God in die Rooi See gestort is, tot spyt en skande van al hul afgode, waarop hulle vertrou het. ’n Ander vertaling van die laaste woorde in die sin is: want in die saak waarin hulle vermetel was, was Hy bo of oor hulle. Dit is, die HERE het hulle oortref en oorwin. |
| 13 Hebr. vir God, naamlik om te offer.
14 Om brood te eet beteken hier: om ’n feestelike maaltyd te geniet. 15 Dit is, in die vrees van die HERE, terwyl ’n mens die HERE voor oë hou; of: voor die majesteit van God, wat in die wolkkolom verskyn. Vgl. Deut. 12:7; 27:7. |
| 16 Dit is, hoe hy hom teenoor die volk gedra het.
17 Sonder assessore in die regspraak. |
| 18 Anders: om God te soek; dit is, hulle vra my wat met die wil en die bevel van God ooreenkom. Sien 1 Sam. 9:9. |
| 19 Naamlik, dat jy dit alleen doen. |
| 20 Hebr. Jy sal verwelkende verwelk. Dit is ’n manier van spreek deur die beeld van blomme, blare, of plante; sien Deut. 1:9, 12. Jetro wil sê dat Moses hom afsloof, deurdat hy alle sake van die volk self verhoor en besleg het; die volk was ook uitgeput en het moedeloos geword, deurdat hulle lank moes wag voordat hulle gehoor kon word. Anders: verval, afgaan, beswyk.
21 Hebr. ook jy, ook hierdie volk. |
| 22 Hebr. wees jy vir die volk by God. Dit is asof hy wil sê: Dit is voldoende dat jy jou vir gewigtige sake laat inspan, sake waarin ’n mens God self vir raad moet vra, waaroor gelees kan word in Núm. 15:33, 34; 27:5, 6. Ander, klein sake kan deur ander behartig word. |
| 23 Anders: sterk, dapper, geharde manne. Sien Gén. 47:6 se kanttekening.
24 Hebr. manne van waarheid of getrouheid. 25 Aan hierdie deugde, wat van die regeerders oor streke en stede vereis word, voeg Moses nog ’n paar toe in Ex. 23:6. Deut. 1:16; 16:18. Sien ook 2 Kron. 19:7. Jes. 33:15. |
| 26 Naamlik nadat daar uitsluitsel vir hulle saak gegee is, sonder om van die oggend tot die aand te wag. So word iemand se huis sy woonplek genoem in Rig. 7:7; 9:55; 19:28, 29. Of: na hulle plek, naamlik in die land Kanaän. |
| d Deut. 1:9. | 27 Naamlik, nadat God hom so beveel het, Núm. 11:16, en nadat hy dit aan die volk voorgehou het, Deut. 1:14. |
| 28 Sien oor watter opdrag en onderrig Moses aan hierdie manne gegee het, Deut. 1:16, 17. |
| 29 Naamlik Mídian. |
Die besoek van Jetro.
TOEa Jetro, die priester van Mídian, Moses se skoonvader, hoor alles wat God aan Moses en aan sy volk Israel gedoen het — dat die HERE Israel uit Egipte uitgelei het —
| a Ex. 2:16; 3:1. |
het Jetro, Moses se skoonvader, Sippóra, die vrou van Moses, geneem — 1nadat hy haar teruggestuur het —
| 1 Hebr. ná haar terugsturing. |
en 2haar twee seuns. (bDie naam van die een was Gersom, want 3hy het gesê: Ek het ’n vreemdeling geword 4in ’n vreemde land;
| b Ex. 2:22. | 2 Naamlik van Sippóra.
3 Naamlik Moses, toe hy die kind daardie naam gegee het. 4 Naamlik in die land Mídian. |
en die naam van die ander was Eliëser; want, het hy gesê, die God van my vader is my hulp en het my van Farao se swaard verlos.)
En Jetro, Moses se skoonvader, het met sy seuns en sy vrou na Moses gekom in die woestyn waar hy 5by die berg van God met die laer gestaan het.
| 5 Dit was die berg Horeb, waar God die wet aan Moses gegee het. |
En hy het Moses 6laat weet: Ek, jou skoonvader Jetro, kom na jou met jou vrou en haar twee seuns saam met haar.
| 6 Hebr. gesê. Dit is, hy het dit laat weet deur die mense wat hy vooruit gestuur het. |
Daarop gaan Moses uit, sy skoonvader tegemoet, en hy het gebuig en hom gesoen; en hulle het 7na mekaar se 8welstand gevra en 9in die tent ingegaan.
| 7 Hebr. die man sy naaste of metgesel.
8 Hebr. vrede. Sien Gén. 37:14 en die kanttekening. 9 Naamlik in die tent van Moses. |
Moses vertel toe aan sy skoonvader alles wat die HERE aan Farao en aan die Egiptenaars, ter wille van Israel, gedoen het; al die moeilikheid wat hulle op die pad 10oorgekom het, en dat die HERE hulle verlos het.
| 10 Hebr. gevind het. |
En Jetro het hom verheug oor al die goeie wat die HERE aan Israel gedoen het, dat Hy hulle uit die hand van die Egiptenaars verlos het.
Daarop sê Jetro: Geseënd is die HERE wat julle verlos het uit die hand van die Egiptenaars en uit die hand van Farao, wat die volk onder die hand van die Egiptenaars uit verlos het.
Nou weet ek dat die HERE groter is as al die 11gode, 12cnaamlik in die saak waarin hulle vermetel was teen hulle.
| c Ex. 1:10, 16, 22; 5:7; 14:18. | 11 Verstaan hier die afgode van die heidene, wat gode genoem word, alhoewel hulle dit nie werklik is nie.
12 Die betekenis van hierdie woorde is dat die Egiptenaars, wat gedink het dat hulle die volk van God met die hulp van hul gode sou vernietig, deur God in die Rooi See gestort is, tot spyt en skande van al hul afgode, waarop hulle vertrou het. ’n Ander vertaling van die laaste woorde in die sin is: want in die saak waarin hulle vermetel was, was Hy bo of oor hulle. Dit is, die HERE het hulle oortref en oorwin. |
Daarop het Jetro, Moses se skoonvader, ’n brandoffer en slagoffers geneem 13tot eer van God. En Aäron en al die oudstes van Israel het gekom om saam met Moses se skoonvader 14brood te eet 15voor die aangesig van God.
| 13 Hebr. vir God, naamlik om te offer.
14 Om brood te eet beteken hier: om ’n feestelike maaltyd te geniet. 15 Dit is, in die vrees van die HERE, terwyl ’n mens die HERE voor oë hou; of: voor die majesteit van God, wat in die wolkkolom verskyn. Vgl. Deut. 12:7; 27:7. |
En die volgende dag het Moses gesit om reg te spreek vir die volk; en die volk het voor Moses gestaan van die môre tot die aand toe.
En toe Moses se skoonvader sien alles 16wat hy vir die volk doen, sê hy: Wat is dit wat jy vir die volk doen? Waarom sit jy 17alleen, en die hele volk staan voor jou van die môre tot die aand toe?
| 16 Dit is, hoe hy hom teenoor die volk gedra het.
17 Sonder assessore in die regspraak. |
En Moses antwoord sy skoonvader: Omdat die volk na my kom 18om God te raadpleeg.
| 18 Anders: om God te soek; dit is, hulle vra my wat met die wil en die bevel van God ooreenkom. Sien 1 Sam. 9:9. |
As hulle ’n saak het, kom hulle na my; en dan moet ek regspreek tussen die partye en die insettinge van God en sy wette bekend maak.
Maar Moses se skoonvader sê vir hom: 19Die ding wat jy doen, is nie goed nie.
| 19 Naamlik, dat jy dit alleen doen. |
20Jy sal heeltemal uitgeput raak, 21jy sowel as hierdie volk wat by jou is. Want die saak is te swaar vir jou; jy kan dit nie alleen doen nie.
| 20 Hebr. Jy sal verwelkende verwelk. Dit is ’n manier van spreek deur die beeld van blomme, blare, of plante; sien Deut. 1:9, 12. Jetro wil sê dat Moses hom afsloof, deurdat hy alle sake van die volk self verhoor en besleg het; die volk was ook uitgeput en het moedeloos geword, deurdat hulle lank moes wag voordat hulle gehoor kon word. Anders: verval, afgaan, beswyk.
21 Hebr. ook jy, ook hierdie volk. |
Luister nou na my; ek sal jou raad gee, en God sal met jou wees. Wat jou betref, 22wees jy die verteenwoordiger van die volk by God en bring jy die sake voor God,
| 22 Hebr. wees jy vir die volk by God. Dit is asof hy wil sê: Dit is voldoende dat jy jou vir gewigtige sake laat inspan, sake waarin ’n mens God self vir raad moet vra, waaroor gelees kan word in Núm. 15:33, 34; 27:5, 6. Ander, klein sake kan deur ander behartig word. |
en onderrig hulle in die insettinge en die wette, en maak hulle die weg bekend waarop hulle moet gaan, en die werk wat hulle moet doen.
Maar kies jy uit die hele volk 23bekwame manne wat God vrees, 24betroubare manne wat onregverdige wins haat25. En stel dié aan oor hulle: owerstes oor duisend, owerstes oor honderd, owerstes oor vyftig en owerstes oor tien;
| 23 Anders: sterk, dapper, geharde manne. Sien Gén. 47:6 se kanttekening.
24 Hebr. manne van waarheid of getrouheid. 25 Aan hierdie deugde, wat van die regeerders oor streke en stede vereis word, voeg Moses nog ’n paar toe in Ex. 23:6. Deut. 1:16; 16:18. Sien ook 2 Kron. 19:7. Jes. 33:15. |
en laat hulle voortdurend oor die volk die regspraak uitoefen: al die groot sake moet hulle na jou bring, maar in al die klein sake moet hulle self regspreek. Maak dit so ligter vir jou, en laat hulle saam met jou dra.
As jy dit doen en God dit jou beveel, kan jy dit uithou en sal ook al hierdie mense tevrede 26na hulle woonplek gaan.
| 26 Naamlik nadat daar uitsluitsel vir hulle saak gegee is, sonder om van die oggend tot die aand te wag. So word iemand se huis sy woonplek genoem in Rig. 7:7; 9:55; 19:28, 29. Of: na hulle plek, naamlik in die land Kanaän. |
dMoses het toe geluister na sy skoonvader en 27alles gedoen wat hy gesê het —
| d Deut. 1:9. | 27 Naamlik, nadat God hom so beveel het, Núm. 11:16, en nadat hy dit aan die volk voorgehou het, Deut. 1:14. |
Moses het 28bekwame manne uit die hele Israel gekies en hulle as hoofde oor die volk aangestel — owerstes oor duisend, owerstes oor honderd, owerstes oor vyftig en owerstes oor tien.
| 28 Sien oor watter opdrag en onderrig Moses aan hierdie manne gegee het, Deut. 1:16, 17. |
En hulle het voortdurend oor die volk die regspraak uitgeoefen: die moeilike sake het hulle na Moses gebring, maar in al die klein sake self reggespreek.
Toe het Moses sy skoonvader laat gaan, en hy het na 29sy land getrek.
| 29 Naamlik Mídian. |